Ankara, 01 Haziran 2001
REKTÖRLERİN GÜNDEMİ NE OLMALIYDI?
Üniversitelerin ve öğretim üyelerinin mali sorunlarına dikkat çekmek amacıyla dün YÖK binasında toplanan devlet üniversiteleri rektörlerine Kemal Gürüz, "Üniversitelerimizde mevcut olan huzur, sükun ve akademik özgürlük ortamını zedelemeyelim" çağrısında bulundu. Üniversitelerin bu hale gelmesinde büyük gayret sarfeden rektörler de, YÖK Başkanının "sağduyulu" bu çağrısına uyarak "eylem" kararından vazgeçtiler.
Bu buluşma, rektörlerin üniversiteleri "kışlalaştırma" çalışmalarının dışında, mali sıkıntılar konusunda da biraraya gelebileceklerini kamuoyuna gösterdi. Başka da ne beklenebilirdi ki? Yüksek öğrenimi sarmalayan oligarşik sistemi oturtmak için kendilerinin ne kadar fonksiyonel roller üstlenmiş olduklarını herkesten iyi biliyorlar.
Aşağıda, 1998 yılı başından bugüne kadar, Türkiye'de üniversite kurumu ile öğrenci ve öğretim üyelerine ilişkin bazı gelişmeler/uygulamalar yer almaktadır. Bunlar, "huzur ve sükun"un sağlandığı üniversitelerde, "akademik çarkın", özgürlükleri biçmeye dönük nasıl bir performans sergilediğini açıkça ortaya koymaktadır.
MAZLUMDER İnsan Hakları İhlallerini İzleme Komisyonu'nun hazırladığı "YÖK'ün İnsan Hakları İhlalleri/Ocak 1998-Mayıs 2001 Raporu"nu, bir darbe ve onun işbirlikçilerinin akademik özgürlüklere sürdükleri lekelerin belgeleri olarak kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.
BASIN BÜROSU
YÖK'ÜN İNSAN HAKLARI İHLALLERİ RAPORU
Ocak 1998-Mayıs 2001
ŞUBAT 1998 / YÖK, Karaçi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler alanında lisans ve yüksek lisans diploması sahibi olan Ali Şahin'in denklik için yaptığı başvuruyu, aldığı "Islamic Ideology" adlı derste Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile "yükseköğretimin temel amaç ve ilkelerine aykırılık bulunduğu" gerekçesiyle reddetti.
YÖK Genel Kurulu, "kılık kıyafet genelgesi"ne göre başörtülü öğrencilerin üniversitelere sokulmaması konusunda tüm rektörleri uyardı.
MART 1998
Üniversite dekanlarını toplayan İstanbul Üniversitesi (İÜ) Rektörü Kemal Alemdaroğlu, "Türban yasağını uygulamak için gerekirse bilime ara verin" talimatını verdi.
Ankara'da bazı yüksek rütbeli subayların da katıldığı Rektörler toplantısından sonra yayınlanan bildiride, "Kılık ve kıyafet konusunu istismar ederek, önce Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini zedelemeyi, daha sonra da Cumhuriyeti yıkmayı amaç edinmiş kötü niyetli kişilere karşı disiplin uygulaması sürdürülecektir" denildi.
YÖK, yurtdışındaki İlahiyat Fakülteleri'nden mezun 9 kişinin denklik başvurusunu reddederken, El Ezher mezunu 2 kişinin denklik belgesini de iptal etti.
İÜ Rektörü Kemal Alemdaroğlu gönderdiği yazılı bir talimatla öğretim elamanlarının da kıyafet genelgesine uygun olarak giyinmelerini istedi.
MAYIS 1998
"Ben bu okulun generaliyim. İstediğimi okuldan atarım. Bana kimse karışamaz" diyen İÜ Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Güzin Dilşen, 3 öğrenciyi "dil, din, ırk ayrımı" yaptıkları gerekçesiyle okuldan bir hafta uzaklaştırdı.
Rektörler tarafından fakülte dekanlıklarına gönderilen bir yazı ile başörtülü ve sakallı öğrencilerin fişlenmesi ve öğrencilerin kılık-kıyafetlerine ilişkin bilgilerin en geç Mayıs ayı ortasına kadar rektörlüklere bildirilmesi istendi.
YÖK, üniversite öğrencilerinin taleplerini boğmak ve kışla genelgesi olarak tanımlanan "Kılık Kıyafet Yönetmeliği'ne uymayanları cezalandırmak amacıyla "Soruşturma Kurulları" oluşturulması ve rektörlere soruşturma yetkisi verme kararı aldı.
İÜ genelinde uygulanan başörtüsü yasağı dolayısıyla Rektör Alemdaroğlu'nu eleştiren Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Bölümü Anabilimdalı Başkanı Prof. Dr. Şefik Dursun'un görevine son verildi.
İÜ başörtüsü-saç-sakal yasağına karşı çıkan, Fen Fakültesi 4. sınıf öğrencisi Bilal Güneş 2 dönem, Matematik Bölümü 4. sınıf öğrencisi Güney Uzun 1 dönem, Yasin Barış Altaylıgil ise 1 hafta süreyle okuldan uzaklaştırıldılar.
HAZİRAN 1998
İÜ'de yaşanan başörtüsü yasağını ve beraberinde doğan sorunları ekrana taşıyan bir televizyon kanalı, iki bin öğrencinin karşısına Rektör Kemal Alemdaroğlu'nu çıkardı. Program esnasında öğrencilerin yoğun protestolarına maruz kalan Alemdaroğlu'na bir öğrenci, "Siz insan haklarını, demokrasiyi ağzınıza alamazsınız" derken bir diğer öğrenci de "İÜ'de okumaktan utanç duyuyorum" dedi.
UÜ Eğitim Fakültesi mezuniyet töreninde birinci olarak duyurulan Nihat Karabek, birinciliğin kendi hakkı olmadığını belirterek, "(Başörtülü olduğu için) Dereceye bile giremeyen Hatice Topçu benden 5 puan öndeydi ve birincilik onun hakkıydı. Fakat kalem oyunlarıyla beni birinci yapıp onu dereceye bile sokmadılar. Bu birincilik benim değil, onun hakkıdır." dedi.
19 Mayıs Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümün'den mezun olan öğrencilerden 250'si hakkında, "Psikoloji Bölümü'nü seviyor ve kapatılmasını istemiyoruz" yazısını yakalarına taktıkları için soruşturma açıldı.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Sevgi Kurtulmuş başörtülü olduğu gerekçesiyle görevden alındı.
Selçuk Üniversitesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Karahan başörtüsü yasağını eleştiren yazısından dolayı açığa alınarak 'Üniversitede siyasi propaganda yaptığı' gerekçesiyle, hakkında idari soruşturma başlatıldı.
TEMMUZ 1998
İÜ Dişhekimliği Fakültesi Dekanı Altan Gülhan Özertan, 08:30'da yapılması gereken Oraldiagnoz sınavını, polis gelemediği için bir saat erteledi ve sınav salonunun anahtarını saat 09:30'da fakülteye gelen polise teslim etti.
AĞUSTOS 1998
İÜ Rektörü Kemal Alemdaroğlu, "Yürürlükteki kanunlara aykırı olmamak kaydıyla üniversitelerde kılık kıyafet serbesttir" diyerek üniversitelerde kılık kıyafeti serbest bırakan 2547 sayılı kanunun ek 17. maddesini "Yüksek Öğretim ve İÜ Mevzuatı" isimli kitaptan çıkardı.
EYLÜL 1998
Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abdurrahman Güzel ile Pamukkale Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Akşit hakkında soruşturma açıldı; Güzel ve Akşit'in soruşturma ile görevden alınmaları yerine istifalarının istendiği iddialarının ardından Kasım ayında görev süreleri dolacak 20 üniversite ile 2 yüksek Teknoloji Enstitüsü Rektörlüğü seçimlerinde başörtüsü konusundaki tutum ve uygulamarın belirleyici olacağı dile getirildi. Başörtüsü yasağını uygulamayan, başörtülü fotoğraflara izin veren rektör adaylarının YÖK tarafından eleneceği ve yüksek oy alsalar dahi cumhurbaşkanına sunulacak listede isimlerinin olmayacağı iddia edildi.
YÖK tarafından, Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Turan Akkoyun'un yazdığı 'Türk İnkılap Tarihi' kitabı ile ilgili soruşturma başlatıldı ve Akkoyun'un bu derse girmesine son verildi.
Şanlıurfa Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'nde görevli 6 hemşirenin, kılık kıyafet genelgesine uymadıkları gerekçesiyle görevlerine son verildi.
YÖK Başkanı Kemal Gürüz'ün, başörtüsü konusunda yasakçı bir uygulamada bulunmadıkları gerekçesiyle baskı yaptığı Çanakkale 18 Mart, Denizli Pamukkale ve Afyon Kocatepe Üniversiteleri Rektörleri istifa etti.
EKİM 1998
İstanbul Üniversitesi'nin yeni öğretim yılına başlaması nedeniyle yapılan törende konuşan İÜ Rektörü Kemal Alemdaroğlu, başörtüsü ve sakal yasağının süreceğini belirterek "Siyasiler üniversiteyi kullanmak isteyince İstanbul Üniversitesi tarihteki en büyük şahlanışı ülkeyi kurtarmak adına tekrarlamak zorunda kalabilir." dedi.
Van 100. Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Dursun Odabaş, 'İnanca Saygı Düşünceye Özgürlük İçin El Ele Eylemi'ne eyleme katıldığı gerekçesiyle meslekten ihraç talebiyle açığa alındı.
Harran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi'nde Araştırma Görevlisi olan Asiye Göncü başörtüsü taktığı gerekçesiyle meslekten çıkarıldı.
Üniversite Rektörlerinin YÖK'e sundukları "Üniversitelerin Sorunları" başlıklı raporda üniversitelerin en önemli sorunları olarak "Akademik eleman sağlanmasındaki sorunlar, mali yetersizlikler, mekan ve altyapı sorunu, makina ve teçhizat eksikliği, idari ve mali özerklik, kampüs sorunu, öğretim üyelerinin maddi durumları" gibi sorunlar gösterildi.
Rektörlük seçimi yapılan 16 üniversitede genel teamüllere uygun olarak en fazla oy alan rektör adayları rektör seçilirken, bazı rektörlerin seçiminde "Başörtüsü yasağındaki kararlılık" ve "Cumhuriyet'e bağlılık"ın kıstas alındığı belirtildi. Buna göre Balıkesir, Mersin ve Kocaeli Üniversitelerinde aday sıralaması değişti. Balıkesir Üniversitesi seçiminde 51 oy alan Rektör Prof. Dr. Aydın Okçu yerine cumhurbaşkanına gönderilen listede birinci sıraya 50 oy alan Prof. Dr. Necdet Hacıoğlu yerleştirilirken, Mersin Üniversitesi seçiminde 81 oy alan Onur Bilge Kula listeye alınmadı ve Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Uğur Oral rektör adayı oldu. Kocaeli Üniversitesi'nde Prof. Dr. Atıf Ural'ın yerine üniversite listesinde ikinci sırada olan Baki Komsuoğlu birinci sıraya konuldu. Muğla Üniversitesi seçiminde ikinci gelen Prof. Dr. Seyfullah Çevik'e genel kurul oylamasında oy çıkmadı.
KASIM 1998
Yüksek Öğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle üniversite öğretim mesleği ve kamu görevinden çıkarma cezası yeniden düzenlendi ve üniversite öğretim üyeliğinden veya kamu görevinden çıkarma kolaylaştı. Üniversite veya kamu görevinden çıkarılanların akademik ünvanlarını kullanmaları da yasaklandı.
İstanbul Üniversitesi'nde Rektör Kemal Alemdaroğlu'nun uygulamalarından şikayetçi olan öğretim üyelerinden Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı Ali Ülkü Azrak ile Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölüm Başkanı Prof. Dr Ömer Yörükoğlu, Prof. Dr. Belgin Erdoğmuş ve Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Erdoğan Teziç istifa etti. Çalışma odaları ellerinden alınan İktisat Fakültesi'nin öğretim üyelerine de İktisat Fakültesi'nin bodrum katının verilmek istenmesi üzerine öğretim üyelerinden Prof. Dr. Zafer Tunca'nın istifa ettiği, istifa etmek isteyen Prof. Dr. Erdoğan Alkin'e de kendisini ikna için Rektörlük binasında oda tahsis edildiği fakat Alkin'in kabul etmediği belirtildi.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nde profesör olmaya hak kazanan 5 öğretim elemanına 'irticacı' olduğu gerekçesiyle ünvanları verilmezken, üniversite yönetiminin, kendine yakın gördüğü birçok kişi için kolaylık sağladığı ve Meslek Yüksek Okulları yönetimine getirdiği ileri sürüldü.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Ahmet Ağırakça hakkında, kız-erkek ayrımı yaptığı ve "köktendincilik" iddialarıyla soruşturma açıldı.
ARALIK 1998
YÖK, Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Filiz Akşit ile Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Sert'i kendileriyle uyumlu çalışmadıkları için görevlerinden aldı.
Fırat Üniversitesi'nde başörtüsü yasağını uygulamadıkları gerekçesiyle 5 Araştırma Görevlisi hakkında uyarı cezası verildi.
YÖK, 11 Ekim 1998'de yurt genelinde düzenlenen ve başörtüsü yasağını protesto amacıyla gerçekleştirilen "İnanca Saygı Düşünceye Özgürlük İçin El Ele" insan zinciri eylemine katıldığı gerekçesiyle Van 100. Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Dursun Odabaş'ı meslekten ihraç etti. YÖK, bu kararıyla Prof. Dr. Dursun Odabaş'ı meslekten men ettiği gibi akademik ünvanlarını da elinden aldı. Odabaş'a destek verdikleri öne sürülen 19 öğretim görevlisi hakkında da meslekten ihraç kararı alan YÖK, bu rakamı daha sonra 10'a düşürdü. Prof. Dr. Dursun Odabaş ile birlikte görevine son verilen on kişi arasında Yrd. Doç. Dr. Muhterem Ercan, Yrd. Doç. Dr. Öner Odabaş, Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Nevzat Akman, Yrd. Doç. Dr. Mehmet Bozkurt, Doç. Dr. Fuat Akpınar da bulunuyor.
Bursa'da yapılan YÖK'ün Rektörler Komitesi ve Üniversitelerarası Kurul toplantısında, başörtüsü takan öğrencilerin bir an önce cezalandırılmaları istendi. Bu talebe bağlı olarak öğrencilere toplu disiplin cezalarının verilmesi gündeme geldi. YÖK, rektörlerden 1999 yılında başörtülü öğrenci kalmamasını istedi.
Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami Şener'in; RP'den 1995 genel seçimlerinde milletvekili adayı olması ve bir dönem İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı R. Tayyip Erdoğan'ın danışmanlığını yapmasından hareketle "irticai faaliyetler"de bulunduğu gerekçesiyle YÖK tarafından görevine son verildi.
OCAK 1999
Bursa İdare Mahkemesi'nin okullarına alınmayan başörtülü öğrencilerin lehine verdiği kararı değerlendiren YÖK Başkanı Kemal Gürüz, " Mahkeme kararları için bir şey söyleyemem ama üniversitelerdeki türban yasağı sürecek." dedi.
Selçuk Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Nizamoğlu, okuldan uzaklaştırdıkları başörtülü öğrenci sayısını kesin olarak vermelerinin mümkün olmadığını, sayının her geçen gün arttığını söyledi. Nizamoğlu, şu ana kadar 1500 öğrenci hakkında işlem yaptıklarını ve bunlara uyarı, kınama ve okuldan uzaklaştırma cezası verdiklerini söyledi.
YÖK almış olduğu bir kararla, Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı'na (YÖS) başörtüsü yasağı getirdi.
Muna El Sughayyer adlı Ürdünlü öğrencisini başörtülü olduğu gerekçesiyle okuldan uzaklaştıran Trakya Üniversitesi tarafından mahkemeye gönderilen savunma yazısında, yabancı öğrencilerin de Atatürkçü olmaları gerektiği yolunda ifadeler kullanıldı.
YÖK, Mısır el Ezher ve Suudi Arabistan Medine İslam Üniversitesi'nden mezun olan Cuma Deniz, Erol Bayraktar, Süleyman Aydın, Abdulkadir Durmaz, Sıtkı Aydoğdu ve Ahmet Arda adlı öğrencilerin daha önce aldıkları lisans denkliklerini iptal etti.
ŞUBAT 1999
Başörtülü öğrencileri okula almadıkları gerekçesiyle Erciyes Üniversitesi Rektörü Mehmet Şahin, Yozgat Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Yunus Akçamur ile güvenlik görevlisi Yusuf Savaş hakkında açılan davaya başlandı. Dekan Yunus Akçamur, yasağın YÖK'ten kaynaklandığını belirterek 'YÖK denetçilerinin defalarca kontroller yaptıklarını ve YÖK'ün konunun üzerine hassasiyetle gitmesi sebebiyle kendisinin de YÖK'ün talimatlarını yerine getirdiğini' söyledi.
YÖK Genel Kurul toplantısında konuşan YÖK Başkanı Kemal Gürüz, kılık kıyafet uygulamasından ödün verilmeyeceğini vurgulayarak "Bu konuda büyük başarı sağlandı. Türbanlı öğrenciler aydınlatıldı ve aydınlatılmaya devam edilecek. Kararlığımız devam edecektir. Bu bir defalık bir şey değildir." diyerek başörtüsü konusundaki tavrını bir kez daha gösterdi. YÖK üniversitelere talimat vererek, soruşturması devam eden binin üzerindeki başörtülü öğrencinin dosyalarının tamamlanarak gerekli cezaların verilmesini istedi. 52 Üniversiteden yalnızca 20'sinin ellerindeki dosyaları neticelendirmesi YÖK'te rahatsızlığa neden oldu. YÖK, başörtülü öğrencilere uyarı ve kınama cezalarını yeterli bulmazken, üniversite yönetimlerinden öğrencilerin derslere alınmamasını, uymamakta ısrar edenlere uzaklaştırma cezaları verilmesini istedi.
Uludağ Üniversitesi, Bursa İdare Mahkemesi'nin başörtüsü yasağının kaldırılması yönünde verdiği kararı uygulamadı. Üniversite yetkilileri daha önce bu kararı uygulayacaklarını açıklamışlardı. Bursa İdare Mahkemesi, Uludağ Üniversitesi yönetimince okula alınmayan 50'nin üzerinde başörtülü öğrenci ile ilgili olarak yürütmeyi durdurma kararı vermişti.
Kendilerini okula almayan Kırıkkale Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Dikici ve Dekan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Halit Gündoğan hakkında öğrenim haklarını engelledikleri gerekçesiyle 5 öğrenci tarafından açılan davada, savcılığın "görevsizlik" kararı vermesinin ardından toplanan okul yönetim kurulu da, dekan ve dekan yardımcısı hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kararına vardı.
İstanbul Üniversitesi'nde okuyan yaklaşık 400 öğrenci, Edebiyat Fakülteleri'ndeki formasyon derslerinin kaldırılmasını protesto için eylem yaptı. 'Diplomalı işsiz olmak istemiyoruz' şeklinde slogan atan grup, alkışlarla YÖK'ü protesto etti.
Trakya Üniversitesi'nde okuyan 16 öğrenciye 3 Kasım'da Susurluk'u protesto eylemine katıldıkları gerekçesiyle 1 hafta, birçok öğrenciye de 4 Kasım'da YÖK'ü protesto eylemine katıldıkları gerekçesiyle 1 ay okuldan uzaklaştırma cezası verildi.
MART 1999
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde düzenlenen 4 ayrı eyleme katıldıkları ve 'okulda ideolojik amaçlı siyasi propaganda yaptıkları' gerekçesiyle haklarında soruşturma açılan öğrencilerden Dilek Gündüz ve Alaaddin Akbaş, YÖK öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 10/C maddesi gereğince okuldan atıldı.
İnönü Üniversitesi'nde rektörlüğe giden isimsiz ve imzasız ihbar mektubuyla hakkında soruşturma başlatılarak ameliyatlara girmesine izin verilmeyen Turgut Özal Tıp Merkezi'nde Beyin Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Alpaslan Kulalı, ihbar mektuplarında, ailesinin ahlaksız ithamlara maruz kaldığını belirterek eşiyle birlikte açlık grevine başladı.
Başörtülü oldukları gerekçesiyle uzaklaştırma cezası alan ve başvurdukları mahkemeyi kazanan Uludağ Üniversitesi'nden 50 öğrenci hakkında yeniden soruşturma açıldı. Kırıkkale Üniversitesi'nde 100 öğrenci hakkında başörtülü oldukları gerekçesiyle soruşturma başlatıldı.
NİSAN 1999
Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) bünyesinde faaliyet gösteren Yüksek Disiplin Kurulu, Yüksek Öğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 'Cumhuriyetin temel niteliklerinden herhangi birini değiştirmeye ve ortadan kaldırmaya yönelik eylem yapmak; ideolojik, yıkıcı, bölücü amaçlarda eylemde bulunmak', 'Atatürk aleyhine işlenen suçlar hakkında yasaya aykırı fiilleri işlemek' maddeleri uyarınca İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Ağırakça'nın öğretim üyeliği görevine son verdi.
Milli Eğitim Bakanlığı ve YÖK tarafından rektörlere gönderilen bir yazı ile güvenlik gerekçesiyle öğretim üyelerinin Yunanistan'a gönderilmemesi istendi.
YÖK tarafından 'irticai' faaliyetleri önlemek amacıyla yayınlanan genelgenin iptali için Danıştay'a son beş ayda 900 dava açan öğretim görevlileri, genelgenin akademik özgürlüğü ortadan kaldırdığını savundular. Öğretim görevlilerini meslekten atılmakla ve akademik ünvanlarını yitirmekle karşı karşıya getiren yönetmeliği eleştiren Ankara Üniversitesi'den Prof. Sina Akşin ve Ümit Akın, ÖDTÜ'den Yakup Kepenek, Erdal Yavuz ve Öğretim Elemanları Sendikası Başkanı Prof. İzzettin Önder, Türkiye'nin zorla daha karanlık günlere götürülmek istendiğini ve faşizan uygulamaların denendiğini belirttiler.
MAYIS 1999
Hemşirelik Haftası nedeniyle düzenlenen törende konuşan İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu, "Gerici ve bölücü akımlara en şiddetli şekilde tavır koymak zorundayız. Kurtuluş Savaşı gibi bu savaşı da kazanmak zorundayız." dedi.
Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), 'istihdam şişkinliği oluşturacağı' gerekçesiyle 6 üniversite bünyesindeki İlahiyat Meslek Yüksek Okulu'nu kapatma kararı aldı. Buna göre bu 6 program, 1999-ÖSS Yerleştirme Kılavuzu'ndan çıkarılacak. İlahiyat Meslek Yüksek Okullarına girmek isteyen adaylar, 2 yıllık Açık Öğretim İlahiyat Ön Lisans Programına yönlendirilecek. Din eğitiminde yüz yüze ilişkinin çok önemli olduğunu vurgulayan eğitimciler, açık ilahiyat eğitiminin verimli olmasının mümkün olmadığını belirttiler. YÖK'ün istihdam şişkinliği oluşturacağını iddia ettiği 6 İlahiyat Meslek Yüksek Okuluna, geçen yıl toplam 612 öğrenci alınması, bu gerekçenin inandırıcı olmadığını ortaya koydu.
Harran Üniversitesi Araştırma Görevlisi olan, Sosyoloji Bölümünden Erol Aksoy ile Tarih ve Edebiyat Bölümünden Nazan Poyraz ve Tuba Aksoy'un sözleşmeleri yenilenmeyerek görevlerine son verildi.
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı Araştırma Hastahanesi'nde hemşirelik yapan Veziha Bölüş'ün başörtülü olduğu gerekçesiyle görevine son verildi.
Konya Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Sarmış 'Araştırmalarla Uygulamalı Arapça Dil Bilgisi" kitabında yer alan "örnek cümleler" nedeniyle görevinden alındı.
YÖK tarafından yapılan Lisans Üstü Eğitim Sınavı'na (LES) başörtülü fotoğrafla adaylıkları kabul edilmesine ve kendilerine yasak konusunda herhangi bir şey bildirilmemesine rağmen başörtülü adaylar alınmadı.
Kamuoyunda liberal demokrat kimliğiyle tanınan Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Erdoğan, üniversite rektörlüğü tarafından, izinsiz olarak "ikamet ettiği ilin hudutlarını terketmek" suçundan, maaştan kesme cezasına çarptırıldı.
HAZİRAN 1999
İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemal Alemdaroğlu'nun yasakçı ve kısıtlayıcı tavırları nedeniyle, İÜ Hukuk Fakültesi Kamu Bölümü Başkanı Prof. Dr. Çetin Özek, Anayasa Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bülent Tanör ile Genel Kamu Hukuku, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi ile Türk Hukuk Tarihi Ana Bilim Dalları Başkanı Prof. Dr. Cemal Bali Akal, Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burhan Şenatalar (senatodan), Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Kamu Yönetimi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ülkü Azrak (Senato ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü görevlerinden) ile Kimyasal Teknolojiler Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Murat Orbay (görevinden), Hukuk Fakültesi Dekanı Ayla Çeliktürk (görevinden) ile Avrupa Hukuk Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ünal Tekinalp (görevinden) istifa ettiler.
İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu tarafından yayınlanan genelge ile, öğretim görevlilerinin giyimlerinden saç tarama usullerine, tırnak uzunluğundan bıyık şekline kadar yeni bir düzenleme getirildi. "Çağdaş uygar standartlar çerçevesinde" giyinilmesi gerektiği belirtilen genelgede, kadın ve erkeklerin sandalet tipi ayakkabılar giyemeyeceği, erkeklerin sakal bırakamayacağı, her gün traş olmaları gerektiği, saçların kulağı kapatmayacak kadar uzun olabileceği, ancak temiz bakımlı ve taranmış olacağı, bıyık uzunluğunun dudak boyunu geçmeyeceği ve alt uzunluğunun dudak hizasında kesileceği gibi konular yer alıyor.
Açıköğretim Fakültesi de YÖK tarafından "başörtüsü yasağı" kapsamına alındı ve 12 ve 13 Haziran günleri yapılan sınavlarda yüzlerce Açıköğretim Fakültesi öğrencisi mağdur oldu.
TEMMUZ 1999
Marmara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Faruk Batırel, YÖK Başkanı Kemal Gürüz'ün "Senin istifanı devlet istiyor. Hemen istifa etmelisin. Eğer istifa etmezsen seni görevden alacağım." şeklindeki tehdit ve baskıları üzerine, "Görülen lüzum üzerine" diyerek görevinden istifa etti.
Konya Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Doç. Dr. Halil Ürün'ün öğretim üyeliğine dönüş başvurusu Selçuk Üniversitesi'nce reddedildi.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yönetim Kurulu, "Tarihi fakültenin yokedilme sürecine seyirci kalınamayacağı" gerekçesiyle toplu olarak istifa etti.
İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göz Araştırma Merkezi eski Direktörü Prof. Dr. Celal Erçıkan, Maliye Müfettişlerinin, İÜ Rektörü Kemal Alemdaroğlu hakkında 500 sayfalık yolsuzluk dosyası hazırladığını söyledi.
YÖK, Kıbrıs'taki Uluslararası Amerikan Üniversitesi'nin denklik kararını "çağdaş akademik düzeyde eğitim vermiyor" gerekçesiyle iptal etti.
EKİM 1999
Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Özaydın, öğretim yılının başlaması dolayısıyla düzenlenen toplantıda yaptığı konuşmada, görevlerinin irtica ile mücadele olduğunu belirterek "Demokratik ve laik Türkiye Cumhuriyeti'ne yönelik tehlike ve irtica tehdidine karşı, üniversite olarak görevlerimizi en iyi şekilde yerine getireceğiz." dedi.
İstanbul Üniversitesi'nin sağladığı bursla Amerika'da yüksek lisans ve doktora yapan ve bu ülkede bulunduğu sırada 1999 OSA Genç Araştırmacı Ödülü ve Vision and Colar Division's Genç Araştırmacı ödüllerini aldığı belirtilen Gökhan Malkoç, Türkiye'ye döndüğünde "başarısız" bulunarak okuldan atıldı. İÜ yönetimi, şimdiye kadar Malkoç'a verdiği öğrenim kredilerinin geri verilmesini de istedi.
Mersin Üniversitesi Jeoloji Fakültesi'nde görev yapan Prof. Dr. Türker Özsayar'ın YÖK tarafından 'YÖK'ün amaç ve ilkelerine uymadığı' gerekçesiyle Fırat Üniversitesi'ne sürgün edildiği belirtildi.
ARALIK 1999
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 1998-1999 öğretim dönemi mezunu öğrencilerinden başörtülü olanların mezuniyet yıllıklarındaki resimleri yıllıktan çıkartıldı.
Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü vize sınavında başörtülü öğrenciler salondan çıkarıldılar.
Çukurova Üniversitesi yönetiminin kararı doğrultusunda kütüphane idaresi, başörtülü öğrencilerin merkezi kütüphaneye girişlerini yasakladı.
Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, başörtülü öğrencilere baskı yapmadığı için Eğitim Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Nadir Çomak'ın görevine disiplin cezası olmadığı halde son verdi. Dr. Çomak'ın görevine son verilmesini teklif eden Bölüm Başkanı Prof. Dr. Akif Akkuş'un, tehdit ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa muhalefetten Konya 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nde yargılandığı belirtildi.
TBMM YÖK Araştırma Komisyonu'na YÖK tarafından sürgün edilen 25 öğretim üyesi ve görevlisi başvuruda bulunarak mağduriyetlerini dile getirdiler. Bunların adları şöyle: Prof. Dr. Türker Özsayar, Öğr. Gör. İzzettin Bektaş, Prof. Dr. Şeref Otelcioğlu, Doç. Dr. Çiğdem Gökçe, Doç. Dr. Ömer Kozan, Doç. Dr. Bilal Yıldırım Seyithanoğlu, Prof. Dr. Aslan Eroğlu, Prof. Dr. Salih Oflas, Prof. Dr. Atıf Ural, Öğr. Gör. Levent Oruç, Yrd. Doç. Dr. Osman Nuri Demirel, Doç. Dr. Samir Salha, Araş. Gör. Mehmet Mustafa Özer, Yrd. Doç. Dr. Muammer Nurlu, Prof. Dr. Ahmet Nuri Yayıntaş, Öğr. Gör. Sabit Menteşe, Yrd. Doç. Dr. Hamit Ersoy, Prof. Dr. Mahmut Sert, Prof. Dr. Selim Kurtoğlu, Doç. Dr. Alpaslan Kulalı, Doç. Dr. Mustafa Uçar, Prof. Dr. Emin Onat, Doç. Dr. Ali Erbaş, Öğr. Gör. Ömer Faruk Kırınç ve Öğr. Gör. Şemsettin Dursun.
OCAK 2000
İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu, üniversitenin Göz Araştırmaları Merkezi eski Başkanı Prof. Dr. Celal Erçıkan'ın Merkez Kampüse girişini yasakladı.
Süleyman Demirel Üniversitesi'nde Türk İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine giren Prof. Dr. Mehmet Ali Ünal ve Yrd. Doç. Dr. Ahmet Halaçoğlu'nun "şeriatçı" oldukları gerekçesiyle YÖK tarafından haklarında soruşturma başlatıldı.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi yönetimi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersi hocası Dr. Faruk Alpkaya hakkında "Atatürk'ün aziz hatırasına alenen hakaret edip sövmek..." suçlamasıyla soruşturma başlattı.
ŞUBAT 2000
YÖK'ün 1999 yılından beri Selçuk, Atatürk, Yüzüncü Yıl, Harran, Kocatepe, Abant İzzet Baysal, Celal Bayar, Cumhuriyet ve Sakarya üniversitelerinde araştırma görevlisi, doktor, hemşire, diyetisyen ve öğretim üyesi olarak 53 kişinin görevine cumhuriyetin temel niteliklerine aykırı davrandıkları gerekçesiyle son verdi. Bu kişiler arasında yer alan ve Süleyman Demirel Üniversitesi'nde görev yapan Prof. Mehmet Ali Ünal ile Doç. Dr. Ahmet Halaçoğlu'nun görevlerine "Türk İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri" kitabında "şeriatçı propaganda" yaptıkları gerekçesiyle son verildiği belirtildi.
İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu,TÜSİAD'a hazırladığı "Türkiye'de Demokratik Standartların Yükseltilmesi" raporu nedeniyle Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Tanör hakkında disiplin soruşturması açılması için talimat verdi. Rektör Alemdaroğlu Tanör hakkındaki soruşturmanın "yasa ve yönetmeliklere dayanılarak açıldığını" öne sürdü. Eğitimin yeniden yapılandırılması uygulamalarında Atatürk devrimciliğini esas aldığını da belirten Alemdaroğlu, "Devrim süreklidir, bitmiş değildir" dedi.
MART 2000
YÖK Başkanı Kemal Gürüz'ün öncülüğünde 72 üniversite rektörünü Çankaya Köşkü'nde kabulü sırasında yaptığı konuşmada, üniversitelerin birinci görevinin cumhuriyete sahip çıkmak olduğunu kaydeden Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, "Cumhuriyete sahip çıkmanın önemini birçok kere sizlerle konuştum. Bu, siyasi bir mesele değildir, bu hayati bir meseledir" dedi. Demirel ayrıca, "Cumhuriyet üniversitesine musallat olmuş birtakım cereyanlara karşı" rektörlerin göstermiş oldukları "direnç ve cumhuriyet üniversitesini koruma şuurunu taktirle" karşıladığını da belirtti.
Atamalara müdahale ettiği gerekçesiyle yaklaşık üç yıl önce YÖK'ü protesto eden Mersin Üniversitesi öğretim üyeleri hakkında verilen olumsuz siciller, Adana 2. İdare Mahkemesi tarafından "objektif" bulunmadı. Aralarında Prof. Dr. Zafer Üskül gibi akademisyenlerin de bulunduğu mağdur hocalar, tazminat davası açmaya hazırlanıyorlar.
YÖK, Atatürk Üniversitesi Erzincan İlahiyat Meslek Yüksekokulu öğretim üyelerinden Doç. Dr. Şadi Eren'e, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e gönderdiği mektuplar yüzünden kamu görevinden çıkarma cezası verdi. Eren hakkında Denetleme Kurulu'nun raporunda "Anayasa'ya, cumhuriyetin temel niteliklerine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun bazı maddelerine muhalif davrandığı, bunu neşir yoluyla alenen yaptığı, cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanlığı makamına, devlete ve devletin silahlı kuvvetlerine neşir yoluyla ağır hakaret, tahkir ve tezyif ettiği, halkın dini duygularını istismar ederek vatandaşlar arasında kin ve husumet yarattığı, halkı laikliğe karşı kışkırttığı" ifadelerine yer verilmişti. İhraç kararında bu ifadeler esas alındı.
İnönü Üniversitesi Rektörlüğü tarafından üniversite kütüphanesi ve Tarih Bölümü Tarih İhtisas Kütüphanesi'nde "irticai propaganda" içeren kitapların ayıklanması amacıyla başlatılan incelemeler esnasında sırf Arapça ve Farsça olduğu için gözlem altına alınan birçok kitabın yanısıra, dünya klasikleri arasında gösterilen "Sofi'nin Dünyası" adlı kitap da incelenmesi için rektörlüğe ihbar edildi. İnceleme sonucu kitabın "irticai yayın" olmadığına karar verilerek kütüphanede bulunmasında sakınca görülmedi.
İnönü Üniversitesi Rektörü Ömer Şarlak, bir öğretim üyesine gönderdiği yazıda, kızının başörtüsü takmada ısrar ettiği için iki defa ceza aldığı belirtilerek "Öğretim üyesi olarak öncelikle sizin yasalara uygun hareket etmeniz ve bu konuda üniversitemize yardımcı olmanız gerekmektedir. Bu nedenle yasaya uygun hareket etmeyen kızınızla bir baba olarak olumlu yönden ilgilenmenizi rica ediyorum" ibaresine yer verdi. Rektör Şarlak'ın, Eğitim Fakültesi Matematik Öğretmenliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fevzi Başer hakkında da Fakülte Yönetim Kurulu'nda başörtülü öğrencilerin cezalandırılması kararına usül yönünden muhalefet ettiği için disiplin soruşturması açtırdığı belirtildi.
NİSAN 2000
Niğde Üniversitesi Kampusü'nden geçen halk otobüsü durdurularak, içindeki üniversite mensubu olmayan vatandaşların örtülerini çıkarmaları istendi. Mağdurlardan Semanur Olcay Deniz, olayı şöyle anlattı: "Organize Sanayi Bölgesi'nde çalışıyorum. Sabah bindiğim halk otobüsü güzergah olarak kampus içinden geçiyor. Mühendislik Fakültesi girişindeki özel güvenlik görevlileri, otobüsü durdurarak, kampustan çıkana kadar başörtümü çıkarmamı istediler. 'Organize Sanayi Bölgesi'nde çalışıyorum' dememe rağmen, Rektörün yazılı emri var, biz emri uyguluyoruz' dediler. 'Ben sade bir vatandaşım. Üniversite öğrencisi değilim' dedim yine de dinlemediler." Uygulama dolayısıyla 50 kişi mağdur edildi. Sözkonusu uygulamadan bir süre sonra vazgeçildi.
TBMM YÖK Araştırma Komisyonu'na bilgi veren İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu, başörtüsü yasağı ve ikna odalarını savunurken, "Başörtüsü ile ilgili TBMM bir yasal düzenleme yapsın" önerisinde bulundu. Alemdaroğlu, başörtüsü ile ilgili tartışmaların son yıllarda neden arttığının sorulması üzerine ise, "Üniversite'nin bahçesine baktığımızda hep başörtülü görüyorduk. Manzaramızı bozuyorlardı" dedi.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü tarafından düzenlenen halka açık Türk Sanat Müziği konserini izlemeye giden başörtülü bayanlar, Güzel Sanatlar Konferans salonuna alınmadılar.
İzinsiz basın toplantısı düzenledikleri gerekçesiyle 6 aydan 2 yıla kadar hapis istemiyle Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nde yargılanan 7 öğretim üyesi beraat etti.
Üniversite Öğretim Elemanları Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen "Yasaklar Gölgesinde Üniversite Sorunları" konulu panelde konuşan İÜ Hukuk Fakültesi eski Dekanı Prof. Dr. Aysel Çelikel, "Biz üniversitelerde düşüncelerin özgür olmasını istiyoruz. Ancak sistem buna müsaade etmiyor. Öğretim üyelerini yok sayıyor. Bu da öğrencilere yansıyor ve eğitimin kalitesi düşüyor." diye konuştu.
YÖK'ü protesto amaçlı bir eyleme katıldıkları gerekçesiyle İÜ Edebiyat Fakültesi'nde 12 öğrenciye iki hafta okuldan uzaklaştırma cezası verildi. Cezalar, Nisan ayında yapılacak vizelere denk getirildi.
MAYIS 2000
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Dokümantasyon Bölümü 2. Sınıf öğrencisi iken başörtüsü nedeniyle sınıftan zorla çıkartılan ve hakkında dava açılan Nuray Canan Bezirgan'a 3 yıl süren dava sonunda 6 ay hapis cezası verildi. Fatih 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmada Bezirgan'a TCK'nın 118. Maddesine göre dersi engellemek suçundan ceza verildi. Hakim cezayı 1 milyon 800 bin lira para cezasına çevirdi.
YÖK ve üniversitelerdeki yolsuzlukları araştırmak üzere TBMM'de kurulan YÖK Araştırma Komisyonu, taslak raporunu hazırladı. 343 sayfalık raporda; YÖK Başkanı Kemal Gürüz, İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu, İnönü Üniversitesi Rektörü Ömer Şarlak, ÖSYM Başkanı Fethi Toker ve YÖK eski Başkanı İhsan Doğramacı ile İstanbul Üniversitesi eski rektörü Bülent Berkarda hakkında görevini ihmal ve Hazine'yi zarara uğratmaktan suç duyurusunda bulunulması istendi.
HAZİRAN 2000
Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi mezuniyet törenlerine başörtülü öğrenciler alınmazken, İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyet Fakültesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen mezuniyet törenine başörtülü öğrenci yakınları da alınmadı.
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necmettin Sağlam, oğlunun adı daha önce "Hizbullah" olduğu için görevinden uzaklaştırıldı.
Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Öğretim Görevlisi Cihangir Nevruz hakkında, işe başlamadan önce öğrencilere "besmele" çektirdiği iddiasıyla soruşturma başlatıldı.
11 vakıf üniversitesine 15 trilyon 588 milyar liralık yardım öngören YÖK, Fatih Üniversitesi'ni kapsam dışında bıraktı.
YÖK Disiplin Kurulu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Görevlisi Dr. Faruk Alpkaya'nın internette yer alan bir yazısında "Atatürk'e hakaret ettiği" gerekçesiyle "kamu görevinden çıkarılması" teklifini reddetti.
TEMMUZ 2000
İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni birincilikle bitiren Fatma Kandemir adlı öğrenci, mezuniyet törenine başörtülü olduğu gerekçesiyle sokulmadı.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde 31 yıldır görev yapan öğretim üyesi Cengiz Arın'ın görevine son verildi. Karara tepki gösteren Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Kadir Erdin, "Yıllardır üniversitemizde baskıcı, otoriter, katılıma kapalı, kişiye bağlı, tepeden indirilen emir komuta zinciri şeklindeki yönetim biçimini olumsuz örnekleriyle yaşadık, yaşıyoruz" dedi.
YÖK Genel Kurulu, üniversitelerde yapılan seçim sonuçlarına bağlı kalmadı. İnönü Üniversitesi'ndeki seçimde 161 oyla birinci sırada yer alan Eşref Yüksel'i Cumhurbaşkanı'na sunulan üç kişilik listeye dahi almayan YÖK'ün bu kararında, askeri çevrelerin görüşünün dikkate alındığı ileri sürüldü. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde 142 oyla üçüncü olan Faiksari Alioğlu'nu liste başı yapan YÖK, 449 oyla seçimlerin birincisi olan Emin Alıcı ile 389 oyla ikinci olan Fethi İdiman'ı listeye almadı. Buna karşın seçimlerde birer oy alan Özcan Gökçe ile Orhan Uslu Cumhurbaşkanına gönderilen listeye alındılar. Cumhurbaşkanı Ahmet N. Sezer de YÖK Genel Kurulunun bu listesini geri iade etti. Sezer, listenin değiştirilmeden yeniden onayına sunulması üzerine, listeyi ikinci kez YÖK Genel Kuruluna iade etti. Cumhurbaşkanı Sezer listenin yeniden önüne gelmesinde ise, 4 üniversite dışında üniversitelerde en çok oy alanları rektör olarak atadı.
AĞUSTOS 2000
Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Çakır'ın, rektör adaylarının belirlenmesi için yapılan seçimlerde en çok oyu almasına rağmen yeniden göreve atanmamasını protesto eden 75 öğretim üyesi hakkında, Emniyet Müdürlüğü'nün başvurusu üzerine soruşturma başlattı.
EYLÜL 2000
Rektörler Komitesinde konuşan YÖK Başkanı Prof. Dr Kemal Gürüz, başörtüsü konusunda üniversitelerden taviz vermemelerini yinelerken, akademik personelin eşlerinin de kılık kıyafet konusunda öğrencilere örnek olması gerektiğini söyledi.
YÖK, başörtüsü taktıkları için Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Fatma Nur Şengil, Harran Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Memuru Ayşe Dilek Çapanoğlu, Atatürk Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr Nuray Nişancı, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Kültür Spor Dairesinde görevli hemşireler Sevim Aslan, Seval Demir, Gönül Taşdemir, Döndü Tanır, Necife Kafes, Atatürk Üniversitesi Süleyman Demirel Tıp Merkezi Araştırma Hastanesi hemşireleri Nuray Ceylan ve Arzu İnan'ı kamu görevinden ihraç etti.
YÖK Disiplin Kurulu, Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. Alev Erkilet Başer'e, cumhuriyetin temel ilkelerine aykırı davrandığı gerekçesiyle, kamu görevinden çıkarma cezası verdi.
YÖK, derste Alevilere hakaret ettiği gerekçesiyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Görevlisi Saim Arı'nın görevine son verdi. Arı, olayın bir komplo olduğunu belirterek, kendini savundu.
EKİM 2000
YÖK tarafından yayınlanan bir genelgeyle, kampus lojmanlarında kalan öğretim üyesi ve hizmetli yakınlarına da başörtüsü yasağı getirildi. Aynı uygulama, geçtiğimiz yıllarda TSK mensupları yakınlarına da askeri lojmanlar için getirilmişti.
ÖSYM, Öğrenci Seçme Sınavı'na (ÖSS) başörtülü resim yasağı getirdi. Önceki yıllarda başörtülü resimle başvuru yapabilen öğrenciler, bazı engellemelerin dışında sınava başörtüleriyle girebiliyorlardı.
ÖSYM tarafından ilk kez uygulanan merkezi Daimi İşçi Sınavı'na başörtülü adaylar alınmadı.
Selçuk Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi'ni birincilikle bitiren Tuba Tuna, başörtülü olduğu için mezuniyet törenine alınmadı.
Beykent Üniversitesi'nde başörtüsünden sonra şapka, bandana ve bere de yasaklandı.
Mimar Sinan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi'ne sakallı ve uzun saçlı öğrenciler alınmadı.
YÖK, Ermenistan'daki Sanahin İşletme Enstitüsü ile Suriye'deki Şam Üniversitesi'nden alınan diplomaları tanımadığını açıkladı.
Dokuz Eylül Üniversitesi, Sütçü İmam Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Samsun 19 Mayıs Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültelerine başörtülü öğrenciler alınmadı.
Ankara Üniversitesi yönetimi başörtülü öğrencilerin, Mediko imkanlarından yararlanmalarını da yasakladı.
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Uğur Enongun tarafından personele gönderilen yazıda "Başörtüsü yerine peruk, bone vb. takılması, kılık kıyafet mevzuatına aykırı davranış olarak değerlendirilecektir" denildi.
KASIM 2000
Başörtülü olarak okula alınmadığı için dönemin Mimar Sinan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nur Alkış'ı darp ve tehdit ettiği iddia edilen Döndü Çoban adlı öğrencinin 1 yıl 7 aya kadar hapis cezasına çarptırılması istendi. İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmada esas hakkındaki görüşünü açıklayan Cumhuriyet Savcısı Nihat Özer, YÖK'ün aldığı karar gereğince Mimar Sinan Üniversitesi'ne de öğrencilerin başörtülü olarak derslere girmesine izin verilmediğini söyledi. Savcı, Üniversitenin Matematik Bölümü'nde öğrenci olan Çoban'ın da bu nedenle bölümünün bağlı bulunduğu Fen Edebiyat Fakültesi'nin olay tarihindeki Dekanı Prof. Dr. Nur Alkış'a karşı husumet beslediğini iddia ederek sanığın "tehdit" ve "bir kişiye cismen zarar vermek" suçlarından 4 ay ile 1 yıl 7 ay arasında hapis cezasına çarptırılmasını istedi.
Samsun 19 Mayıs Üniversitesi'ndeki rektör atamasını protesto amacıyla izinsiz gösteri yaptıkları gerekçesiyle 85 öğretim üyesi ve öğretim görevlisiyle üniversite personeli hakkında Cumhuriyet Savcılığı'nca dava açıldı. 297 oy alan Prof. Dr. Osman Çakır'ın yerine, 71 oy alan Prof. Dr. Ferit Barnay'ın atanmasını protesto ettikleri gerekçesiyle 92 öğretim üyesinin daha önce ifadelerine başvuran Samsun Cumhuriyet Savcılığı, 85 kişi hakkında, 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na muhalefetten dava açtı.
Selçuk Üniveritesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinden M. Can Korkmaz ve Tevfik Büyüksarı, HADEP'in bir eylemine katıldıkları gerekçesiyle birer yarı yıl okuldan uzaklaştırıldılar. Çanakkale Onsekiz Mart Üniveristesi'nde okuyan 64 öğrenci hakkında ise Milli Eğitim Bakanlığı'na gönderdikleri bir dilekçede yeralan ifadeler nedeniyle soruşturma açıldı.
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi öğrencilerinden Derya Aktaş, Yılmaz Akbulut, Oktay Vayiç ve Utku Altın hakkında, öğretmenlik haklarının ellerinden alınmasını protesto amacıyla gerçekleştirilen eyleme katıldıkları gerekçesiyle soruşturma açıldı.
ARALIK 2000
Azerbaycan'daki darbe girişimine adı karışan ve bu öğretim döneminde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi kadrosuna alınan Ferman Demirkol'un derslerine girmesini istemeyen 26 öğrenci hakkında İstanbul Üniversitesi rektörlüğünce dava açıldı.
MART 2001
Başörtüsü yasağı yüzünden öğrencilerinin dönem kaybına neden olan Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni ziyaret eden 1. Ordu Komutanı Orgeneral Necdet Timur, Dekan Prof. Dr. Zekeriya Beyaz'la görüştü. Görüşmenin ardından fakülte yerleşkesinde yapımı devam eden kültür binası, Atatürk büstü ve Atatürk'ün vecizelerinin yer alacağı bölümleri Timur'a gezdiren Beyaz, Timur'un kendisine iade-i ziyarette bulunduğunu belirtti. Yerleşkeden ayrılması sırasında verdiği Orgeneral Timur'a karşı verdiği asker selamına ise Beyaz, Türk milletinin bütünüyle asker olduğunu ancak selamının "asker selamı" olarak nitelendirilemeyeceğini söyledi.
YÖK, Fatih Üniversitesi'ne, 2001-2002 öğretim yılı için öğrenci yerleştirilmemesi kararı aldı. YÖK Genel Kurulu'nun almış olduğu karara ilişkin yapılanmada şöyle denildi: "Anayasa'nın 131. maddesi ile 2547 sayılı kanunun 7. ve ek 10. maddeleri uyarınca YÖK'ün devlet ve vakıf üniversitelerinde yapmakta olduğu inceleme ve denetlemeler sırasında Fatih Üniversitesi ile ilgili zaman zaman mevzuata uygun olmayan durum ve uygulamalar tespit edildiği, bu hususlarda üniversitenin zamanında uyarıldığı, hatta Üniversite Mütevelli Heyeti Başkanı'nın ve Rektör Vekili'nin YÖK Yürütme Kurulu'nun 30 Haziran 2000 tarihinde yapılan toplantısına bir yazı ile davet edilerek, tahsisi taahhüt edilen mal varlığının üniversite tüzel kişiliğine devrinin tamamlanması ve irticai tutum ve davranışlar konusunda ikaz edildiği, en son olarak da YÖK Denetleme Kurulu'na yaptırılan inceleme ve soruşturma raporundan bu hususların düzeltilmediği anlaşılmıştır" YÖK'ün bu kararı kamuoyunda büyük tepkilere neden oldu.
Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Tuna, sözleşmelerini yenilemeyerek işlerine son verdiği öğretim üyeleri Sedat Demir ve Abdullah Gönen hakkında söylediği sözler nedeniyle tazminat ödemeye mahkum edildi. Rektör Tuna, öğretim üyelerine yönelik olarak "Köktendincileri, şeriatçıları üniversiteden temizledik" demişti. Bu sözleri nedeniyle her iki davacıya da 775'er milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
NİSAN 2001
İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu, Prof. Dr. Hüseyin Hatemi hakkında da 'olumsuz sicil' verdi. Sözkonusu "olumsuz sicil"in 2000 yılının Temmuz ayında kesinleşmesine rağmen 2001'in Nisan ayında açıklanması tepkiyle karşılandı. Hatemi'nin, hakkında bu düzenleme yapılırken hiçbir uyarı almadığı da kaydedildi. Üniversite Rektörlüğü daha önce de Prof. Tahsin Yeşildere, Prof. Şefik Dursun, Prof. Mesut Parlak, Prof. Reşat Apak, Prof. Dr. Alaaddin Çelik ve Prof. Bülent Tanör hakkında "olumsuz sicil" vermişti.
MAYIS 2001
Samsun 19 Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Osman Zümrüt, Kur'an-ı Kerim dersinin bir saatini, "ulusal marşlar" olarak nitelediği "İstiklal Marşı", "Onuncu Yıl Marşı" ve "Gençlik Marşı" gibi marşlara ayırdı. İlahiyat Fakültesi öğrencilerini öncelikle bu marşlardan sınava tabi tutacağını açıklayan Zümrüt, bu sınavdan geçemeyenin Kur'an-ı Kerim dersinden geçemeyeceğini söyledi. Zümrüt'ün bu açıklamalarından bir süre sonra, fakültenin birinci ve ikinci sınıf öğrencileri konferans salonuna doldurularak Eğitim Fakültesi'nden getirtilen bir öğretim görevlisi önderliğinde kendilerine marşlar öğretilmeye başlandı. Sözkonusu uygulamayı öğrencilerde "ulusal bilinç yaratmak" amacıyla uygulamaya koyduğunu açıklayan Zümrüt, hedefinin de "devletiyle milletiyle barışık" öğrenciler yetiştirmek olduğunu belirtti. Konuyla ilgili gazeteci Gülay Göktürk'e bilgi veren Zümrüt, marşları öğrenmeyenin dersten kalacağı tehdidini ise "öğretmenin öğrencilerini motive etmek için kullandığı bir yöntem" olarak nitelendirdi.
YÖK Başkanı Kemal Gürüz, Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fikri Canoruç'u "PKK yanlısı" olduğu iddiasıyla Cumhurbaşkanı A. Necdet Sezer'e görevden alması için şikayet etti. Gürüz iddiasına dayanak olacak somut belgeler gösteremezken kendisine bu yönde istihbarat raporları geldiğini ileri sürdü.
