MAZLUMDER Van şubesinin bir süredir hazırlıklarını yürüttüğü İnsan Hakları Okulu bugün (26.04.2014) ders başı yaptı. Oldukça yoğun bir ilgi ve başvurunun olduğu okul, 26 Nisan - 31 Mayıs tarihleri arasında uzman eğitimciler tarafından, insan hakları ve özgürlükler perspektifinde birçok konu işlenerek insanların bu alanda bilinçlenmesi ve sosyal meseleler karşısında bir duyarlılık oluşması hedefine hizmet etmeye çalışacak.

İnsan hakları okulunda eğitim gören öğrenciler Van’da buna benzer etkinliklerin artması gerektiğini ifade ederek, alanında uzman eğitmenler tarafından işlenecek olan derslerin çokça işlerine yarayacağını, bu alanda büyük bir eksiği tamamlayacağını belirttiler.

Ders öncesi tanışma esnasında kısa bir konuşma yapan Mazlumder şube başkanı Yakup Aslan, Van’da ilk defa dözenlenen okula bu kadar yoğun ilginin kendilerini memnun ettiğini, gençlerin, üniversite öğrencilerinin insan hak ve özgürlükleri konusunda bu kadar ilgili olmalarının sevindirici olduğunu, bunun hak mücadelesine yeni bir soluk ve enerji katacağını ifade ettiler. Aslan, “Mazlumder’in İnsan Hakları alanında her zaman ve mekanda mazlumdan yana olduğunu, hiçbir zaman zalimden yana tavır almadığını… Verilen bu mücadelede devamlı olarak belli çevrelerin Mazlumder’i kendi arka bahçesi olarak görmek isteme arzu ve taleplerine aldırış edilmeden insani duruşunu sergilediğini… Dünyadaki bütün İnsan Hakları alanında mücadele veren kurumlar gibi, herhangi bir savunma mekanizması olmayan toplumun sözcüsü olduğunu…” belirttiği konuşmanın ardından dersler başlamış oldu.

Okulda ilk dersi, eğitimci/yazar ve aktivist Cafer Açar insan haklarının tarihsel gelişimi başlığıyla sundu.  Hint, Asya ve doğu düşüncesinde insan ve hak kavramlarının ilk olarak kullanıldığı metinleri değerlendiren Açar, akabinde antik Yunan düşüncesinde felsefeci ve filozofların hak,  özgürlük ve eşitlik üzerine düşüncelerini aktardı. Konfüçyüs’ün ahlaki ilkeleri önerdiğini, Buda’nın “Nirvana” hayalini gerçekleştirmek için toplumun ahlaki değerler üzerinde şekillenmesinin gerektiğini savunarak “Kas” sistemine karşı çıktığını vurgulayan Açar, Roma döneminde de sosyolog ve felsefecilerin M.Ö. 400’lü yıllara uzanan zaman diliminde, İnsan hakları savunuculuğunu yaptıklarını ve toplumsal hareketlerle hâkim güçlerin insanı esas alan düzenlemeler yaptığını vurguladı.

“Devletleri meşru kılan değer adalettir. İnsanı, bireylerin özgürlüğünü merkeze alan devlet yapılanması toplumsal sözleşmeyle, eşit ve özgür bireylerin mutabakatından oluşur. Halkın iradesine dayanan devletlerde yasa koyucu halk ise, halk bu yasalara uyma zorunluluğundadırlar. Kutsal kitapların tamamında, insanın şerefli olduğu vurgusuna ilave olarak İnsan Haklarına dair mesajlar vardır.İbni Haldun, İbni Sina, Ferabi, Maverdi gibi düşünürler İslam toplumunda İnsan Haklarına dair tezleri olan âlimlerdir. Yine İnsan Haklarından söz edildiği zaman akla gelen en eski ve ilk yasalardan biri hiç kuşkusuz282 maddeden oluşan Hamurabi kanunlarıdır. 47 maddeden oluşan Medine Vesikası, Veda Hutbesi gibi mesajların İnsan Haklarını en üst perdeden garanti altına almayı hedeflediği görülür. Avrupa’da aydınlanma süreciyle birlikte insan özgürlüğü konusunda iyileştirmelerin yapıldığı ve bunun yansımasının bugünlerde bile tam anlamıyla Türkiye’de görülmediği müşahede ediliyor. Spartaküs, Gandi, Mandella, Malkom X, Martin Luter ve benzeri birçok kişiliğin İnsan Hakları konusunda ciddi mücadeleleri sözkonusudur.” Gibi başlıklar çerçevesinde açıklamalarda bulunan Cafer Açar, “batıdaki aydınlanma, sanayi çağında ise gittikçe daha çok gündeme gelmeye başlayan İnsan Hakları, özgürlük gibi kavramların günümüzde ise artık insan olmanın ayrılmaz birer gereği olarak görülmekte olduğu”nu belirtti. Oldukça sıcak bir atmosferde geçen ilk ders öğrencilerin sorularına Açar’ın verdiği cevaplarla son buldu.

İnsan hakları okulunda ikinci dersi YYÜ’nden sosyolog Abdulsamet Aydeniz TMK mağduru çocuklar başlığı ile sundu. Aydeniz çocukların kendi dünyalarında kendi dilleri ile bir kimlik inşa ettiklerini belirterek, Kürdistan coğrafyasında yaşanan zorunlu göçlerin toplumsal birçok problemin nedeni olduğunu belirtti. Bilgi ve iletişim çağında yaşanan trajedilerin kimlik oluşumuna oldukça hızlı bir şekilde etki ettiğini, ikibinli yılların ortalarından sonra 1991 yılında Özal tarafından çıkarılan Terörle Mücadele Kanunu (TMK)’da yapılan değişikliklerle adeta bir “çocuk terörist” kavramı yaratıldığını dile getirdi.  Egemenin, hukuku hukuk yolu ile askıya aldığını, bunun ise genel hukuk içinde özel bir hukuka neden olduğunu “Fırat’ın Batısı” ile doğusu arasında uygulanan farklı hukuklara dikkat çeken Aydeniz: “Çıkarılan bu yasayla 2006’da 5 çocuk olmak üzere 11 sivil insan gösterilerde öldürüldü ve 700 kişi gözaltına alındı. TMK, 12 yaşındaki çocukların yargılanıp, hapse atılmasının yolunu açtı. Erdoğan’ın “yaşlı, çocuk, kadın kim olursa gözünün yaşına bakmayın” sözü bu yasaya dayanıyor. Devlet ve medya uyuştuğu zaman ciddi anlamda insan haklarına şahid olmaktayız. Devletin şiddete yöneldiği zaman neler olabileceğini şehrin varoşlarında veya anlatılan hikayelerden okuyabiliyoruz. Annesinin elini tutarken annesi şiddete maruz kalan çocuğun bilinç altına bu travmalaşan hikaye hakim olur. Devlet Kürdistan’da istisnai yasalarla kendi yasalarını yok sayarak insan hakları ihlallerini doğuran politikalar uyguluyor. Örnek olarak 2007’ye kadar uyuşturucudan eser olmayan Bismil gibi küçük yerleşim alanlarında, şu anda gençler madde bağımlısı haline getiriliyor. Uyuşturucu bağımlılığının gençleri uyuşturmak için, politik bir yöntem olarak belirlendiği algısı yaygın. Asıl hukuk askıya alınarak istisnai yasalarla egemen olduğunu ispatlamaya çalışan iktidarlar,Hakkari’de kolu kırılan çocuk olayında sorumlulara yaptırım uygulamaz. Bunu normal karşılar. Türkiye cumhuriyeti kurulduğu gönden beri bu bölgeler istisnai hukukla idare ediliyor. 2005-2010 tarihleri arasında “taş atan çocuklar” yasası olarak da bilinen TMK hukukuyla 37,553 kişinin yargılanmasıbunun en bariz örneğidir. Devlet istisnai yasalarla kendi koymuş olduğu hukuku çiğniyor.” Başlıkları altında genel bir değerlendirme yaptı.  YYÜ öğretim görevlisi sosyolog Abdulsamet Aydeniz TMK mağduru çocuklar konusunda hazırlamış olduğu tez esnasında yaptığı çalışmaları da anlattığı sunumu öğrencilerin katkı ve sorularına verdiği cevapla son buldu.

Günün son dersini MAZLUMDER Van şubesi eski başkanlarından Abidin Engin sundu. Mazlumder’in tarihçesi ve felsefesi başlığını taşıyan derste Engin İslam öncesi Mekke toplumunda kurulmuş olan Hılful Fudul’a dikkatleri çekerek anlattı. Mazlumder’in kendini genel çerçeve içerisinde bu “Erdemliler İttifakının” günümüz yansıması olma iddiasında olduğunu belirtti. Kuruluşundan bugüne Mazlumder’in İnsan hak ve özgürlüklerinin savunucusu olduğunu, bunu örnekler üzerinden anlatan Engin, “Mazlumder, kim olursa olsun mazlumdan yana ve zalime karşı bir duruş sergiler. Sistemlere karşı muhalif kimliğiyle, toplumun sesi olmaya ve onların sorunlarıyla ilgilenmeye çalışır. İnsan Hakları ihlalleri, mülteciler, Kürt meselesi, Anayasal düzenlemeler, Başörtüsü ve diğer bütün sosyal alanlarda çalışmalar yapar, öneriler sunar, raporlamalar yapar. Meydana gelen olaylarda önce teşhis eder ve ardından o gelişmede sorumlu olanları teşhir eder. Bu maksatla uluslararası alanda da etkili olan raporlar hazırlar. Raporları uluslararası normlara uygun şekilde ciddi bir çalışma yaparak hazırladığından, gerekli kurumlarca da ciddiye alınır.” şeklindeki başlıklarla yaptığı sunumunun devamında, öğrencilerin güncel meseleler ile ilgili sorularını yanıtlayarak dersini sonlandırdı.

UFKUMUZ HABER