Yapılan müzakerelerin neticesinde PKK'lıların çekilmeye başlamasının ardından, Van'da birçok sivil toplum kuruluşu tarafından kurulan izleme komisyonu üyeleri Çatak-Beytüşşebap sınırındaki Kato Dağı'na çıkarak gözlem yaptı. Yürüyerek zirveye ulaşan komisyon üyeleri, yağmur nedeniyle uzun süre gözlemlerini sürdüremeden geri dönmek zorunda kaldılar..
Mazlumder, İHD, KESK Şubeler Platformu, Tuyad-Der, Kurdi-Der, Göç-Der gibi STK temsilcilerinden oluşan 14 kişilik izleme komisyonu üyeleri, yıllarca çatışmaların yoğun olarak yaşandığı Kato Dağı'nı ilk gözlem alanı olarak belirleyerek, geniş bir alanda incelemelerde bulundu. Araçla Kato Dağı eteklerinde bulunan Kıyıca Köyü'ne giden komisyon üyeleri burada köylüler tarafından coşkulu bir şekilde karşılandı.
Köylülerle yapılan kısa görüşmeden sonra uzun bir mesafeyi yürüyerek Kato Dağı'nın zirvesine çıkan heyet, burada bir süre incelemelerde bulundu. Yaklaşık 4 saat boyunca yürüyerek bölgede gözlem yapan komisyon üyeleri yağmur nedeniyle dönmek zorunda kaldı. İzleme Komitesi yürütme komisyonu üyesi de olan Van Mazlumder şubesinden Yakup Aslan ve Evin Keskin, Kato Dağında gözlem ve incelemeleri yapan grubun içindeydi.
Devlet yetkilileri ve PKK arasında başlayan müzakerelerle birlikte PKK güçlerinin sınır dışına çekilmeye başlaması, bölgeye nispeten huzurlu bir havayı hakim kılarken; yeni dönemin içinde süreci sabote edici dinamiklerin de barınıyor olması, sivil kuruluşların tehlikeleri bertaraf edici çabalar sergilemesini kaçınılmaz kıldığı perspektifiyle hareket eden Van’daki bazı STK’lar, operasyonların en yoğun olduğu bölgelerde yakından gözlem yapmak ve o bölgedeki halkın görüşlerini dinlemek maksadıyla ilk olarak Kato Dağı çevresinde incelemelerde bulundu. Gözlem esnasında bölge halkının, yeni karakollar yapılmasından ve yeniden korucu alımlarından dolayı endişe duyulduğu birçok kişi tarafından dile getirildi.
Bölge sakinleri, birkaç kez köylerinin zorla boşaltıldığını ve çatışmalardan önce yaşadıkları hayata geri dönmek istediklerini belirtirken, Barış Sürecinden dolayı mutluluk yaşadıklarını anlattılar. Yıllardır bölgede yaşanan çatışmalardan dolayı koyunlarını bomba, havan topları ve silah sesleri arasında yaylalara götürdüklerini, yaşanan süreçle birlikte artık hiçbir tedirginlik yaşamadıklarını anlatan bölge sakinleri, bu olumlu havanın bozulmaması için herkesin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesini istedi. İzleme komitesi üyeleri, diğer ilçelerin kırsalında da süreç tamamlanıncaya kadar, buna benzer çalışmaları sürdürüleceklerini beyan ettiler.
