Mazlumder Bursa Şubesi ve Gnl. Bşk. Yrd. İzzet Saldamlı; daha çok özel sektör olmak üzere, fabrika ve iş yerlerinde gerçekleşen ibadet/inanç temelli hak ihlalleri ile ilgili bir süredir yürütülen çalışmalar bağlamında 16 Nisan Cumartesi günü saat 12.00’da Bursa Orhangazi Parkında Basın Açıklamasında bulundu.
Eğitim İlke-Sen Bursa İl Temsilciliğinin de destek verdiği açıklamada açılış konuşmasını Mazlumder Genel Başkan Yardımcısı İzzet Saldamlı yaptı. Sayın Saldamlı konuşmasında özet olarak şunları ifade etti:
“Mazlumder kurulduğu yıldan beri yerel ve bölgesel birçok hak ihlalleri ile ilgilenmiştir. Başörtüsü mücadelesi, darbe yönetmeliği, 28 Şubat kararlarının kaldırılması, düşünce ve inanç özgürlükleri, andımızın kaldırılması, okullarda ibadet alanlarının oluşturulması gibi pek çok alanda vermiş olduğu mücadelelerde 25 yılı aşkın bir tecrübeye sahiptir.
Kim olursa olsun haksızlıkların karşısında ve haksızlığa maruz kalanların yanında yer alarak sürdürdüğümüz mücadelelerden birini daha burada yerine getirmek üzere bulunuyoruz. Özelde sanayi şehri olan Bursa’da genelde de Türkiye’nin birçok şehrinde endüstriyel iş yerlerinde ve diğer çalışma alanlarında ibadet hakkının engellendiğini ve bu hakkın kullanımının iş akdinin feshedilmesine sebep olduğunu görmekteyiz. En temel insan haklarından olan düşünce ifade, inanç ibadet hakkı bütünlüğü esas olmak üzere kamu/özel hukuk ayrımı olmaksızın ibadet hakkının yasal güvence altına alınmasını ve bu sorunun çözümüne yönelik somut adımlar atılmasını talep ediyoruz.”
Ardından basın açıklamasını Mazlumder Bursa Şube Yönetim Kurulu adına Başkanı Av. Şakir Çalışkan okudu. Basın Açıklamasının tam metni şu şekilde:
MAZLUMDER BURSA ŞUBESİ İBADET HAKKI BASIN AÇIKLAMASI
İbadet Hakkı Yasal Güvence Altına Alınsın
Son iki yıldan beri derneğimize Bursa’nın önde gelen sanayi kuruluşlarında çalışan işçilerden, iş yerlerinde namaz kılamadıkları ya da kılmak istedikleri için işten atıldıkları yönünde başvurular yapılmaktadır. Söz konusu başvurular üzerine ilgili sanayi kuruluşlarıyla bu iddiaları araştırmak üzere yazışmalar yapılmış, yüz yüze görüşme talep edilmiş olmasına rağmen ya hiç cevap verilmemiş ya da olumlu bir dönüş olmamıştır.
Konunun çözümü adına DOSAB, TÜRK-İŞ ve MÜSİAD yetkilileri ile de görüşmeler yapılmış, bazı işçilerin başvuruları il insan hakları kuruluna taşınmış, ancak bu görüşme ve girişimlerden de olumlu bir netice alınamamıştır.
Bu konuda son zamanlarda kamu çalışanlarından isteyenlerin Cuma namazlarını rahatça eda edebilmesine yönelik başbakanlık genelgesi gibi kimi iyi niyetli çabalar mevcutsa da takdir edilir ki bu sınırlı ve palyatif çözümler evrensel bir hak olan ibadet hakkını Müslim/Gayrı Müslim, kamu/özel sektör gibi hiç bir ayrım yapmadan herkesin eşit bir şekilde yararlanmasını sağlayacak mahiyette ve yeterlilikte değildir.
Kamu çalışanlarına yönelik ihtiyacı karşılamaktan uzak ve cılız da olsa bir takım tedbirler alınmaya çalışılırken özel sektöre yönelik hiç bir tedbirin alınmaması kabul edilemez. Zira ibadet hakkı bütün insanlar için kabul edilmiş vazgeçilmez, pazarlık ve polemik konusu yapılamaz en temel insan haklarının başında gelir. Bu hakkın kullanımı özel sektörde çalışma hayatı sözleşme serbestisi üzerine kurulur gibi mazeretlerle geçiştirilemez. Aynı mantıkla hareket edilseydi işçiler bugün sahip oldukları hakların hiç birine kavuşamayabilirdi. Çünkü maalesef bilinen acı bir gerçektir ki özel sektörde emredici, somut, pozitif hukuk kuralları olmadıkça birçok işveren çalışanlarının haklarını teslim etmekte hiç de istekli olmamaktadır. Nitekim iş mahkemelerinde emredici hukuk kurallarına rağmen verilmeyen işçilik hakları ile ilgili binlerce dava görülmektedir.
İbadet hakkı insan hakları evrensel beyannamesinin 18.maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 1.ve 2.maddesi ve T.C. Anayasasının 24.maddesinde düzenlenmiş en temel insan haklarından biri olmasına rağmen pozitif hukukta bu üst normlara bağlı, somut, emredici, hiç bir tartışmaya ve keyfiliğe yer bırakmayacak yasal düzenlemeler yapılmadığı için çalışanlar bu haklarını kullandıklarında ya da kullanmak istediklerinde sık sık işverenlerle karşı karşıya gelmekte, işi ile inancı arasında tercihte bulunmaya zorlanabilmektedirler.
Tüm bu nedenlerle Mazlumder Bursa Şubesi olarak çok yaygın bir soruna bu şekilde dikkat çekiyor ve bu sorunun çözümü adına aşağıdaki önerileri kamuoyunun takdirine sunuyoruz.
1.Öncelikle hükümete ve meclise sesleniyor; evrensel insan hakları beyannamesi, uluslararası sözleşmeler ve anayasa ile sabit ibadet hakkının kamu-özel sektör ya da din, mezhep vb. hiç bir fark gözetmeden tüm çalışanların eşit şekilde ibadet hakkından yararlanabileceği yasal düzenlemelerin bir an önce yapılmasını ve hayata geçirilmesini talep ediyoruz.
2.Şikâyetlerin ekteki belgeden de anlaşılacağı üzere daha çok özel sektörde yoğunlaştığını dikkate alarak özel sektör temsilci ve yetkililerine buradan çağrı yapıyor ve diyoruz ki;
İbadet en temel insan hakkıdır, bu hakkın kullandırılması bir lütuf değil, evrensel hukuk ve anayasa gereği bir görevdir. Bir hakkın istismar edileceği vs. gerekçelerle kullanımının engellenmesi düşünülemez. Mesai aksatılmadan ve işverenin hakkı zayi edilmeden de pekâlâ bu haklar kullanılabilir. İbadet hakkının engellenmesi iş barışını bozar, kullandırılması ise iş barışını sağladığı gibi verimliliği de artırır. Bu nedenle yasal düzenleme beklemeden evrensel hukukun size yüklediği görevi yerine getirin ve çalışanlarınızın inançlarına uygun ibadetlerini yapabilmeleri için uygun mekânları hazırlayın ve bu hakkın en güzel şekilde kullanımını sağlayın.
3. Başta işçi sendikaları olmak üzere konuyla ilgili ve duyarlı tüm sivil toplum kuruluşlarını da bu konuda farkındalık oluşturmaya, gerekli yasal düzenlemelerin yapılması hususunda meclis ve hükümet nezdinde aktif girişimlerde bulunmaya davet ediyoruz.
Mazlumder Bursa Şubesi olarak ilgili tüm kurum ve kuruluşlar nezdinde konunun takipçisi olacağız. Kamuoyuna saygıyla duyurulur. 16.04.2016
Mazlumder Genel Başkan Yardımcısı Mazlumder Bursa Şube Yönetim Kurulu Adına
İzzet SALDAMLI Başkan Av.Şakir ÇALIŞKAN
Basın Açıklamasında da bahsedilen Mazlumder Bursa Şube olarak ibadet hakkı ile ilgili gerçekleşen çalışmalarda şu şekilde özetlenebilir:
MAZLUMDER BURSA ŞUBESİ
İBADET HAKKI İLE İLGİLİ GERÇEKLEŞEN ÇALIŞMALARIN ÖZETLERİ
- Bursa’da bulunan; Çimtaş, Özdilek AVM (Gemlik), Gemport, Borusan Mannesman, Yazaki, Aunde Teknik Fabrikalarından/İş Yerlerinden 18 işçinin namaz kılamadıkları ve engellendiğine dair şikâyet dilekçeleri mevcuttur. Bu dilekçelerin de talebi doğrultusunda Mazlumder Bursa Şubesi olarak 10.10. 2014 tarihli bir dilekçe ile İl İnsan Hakları Kuruluna müracaat edilmiş ancak sonuç alınamamış / geri dönüş olmamıştır.
- 22.06.2015 tarihinde GSB Oilles Fabrikasında çalışan bir emekçi namaz kıldığı gerekçesi ile işten çıkarıldığını iddia etmiş ve dilekçe ile derneğimize başvurmuştur. 29.06.2015 tarihinde ilgili fabrikaya konu hakkında bilgi almak amacı ile derneğimiz tarafından mektup gönderilmiştir. GSB Oilles 06.07.2015 tarihinde mektuba cevap vermiştir. Mektupta; iş yerlerinde mesicd bulunmadığı, iş yerinde namaz kıldığı yerin güvenli olmaması sebebi ile uyarıldığı ve ilgili şahsın dış satış elemanı olarak görev alması dolayısı ile dışarıda namazlarını kılabileceği bildirilmiştir.
- 24.07.2015 tarihinde NOSAB ve BTSO yönetimlerine randevu amacı ile mail ve mektup yoluyla talep iletilmiş geri dönüş olmamıştır.
- İş yerlerinde gerçekleşen ibadet/inanç temelli hak ihlalleri ile ilgili işveren temsilcileri ile yapılacak görüşmelerden biri olarak DOSAB ziyareti gerçekleştirildi.
- 28.09.2015 tarihinde Mazlumder Bursa Şubesi iş yerlerinde gerçekleşen ibadet/inanç temelli hak ihlalleri ile ilgili sendika temsilcileri ile yapacağı görüşmelerden ilkini Türk-İş’e gerçekleştirdi. Sözleşmelerinde böyle bir taleplerinin olmadığını ve mevcut yasalara göre hareket ettiklerini dile getirdiler.
- 19.10.2015 tarihinde Mazlumder Bursa Şubesi, daha çok özel sektör olmak üzere, fabrika ve iş yerlerinde gerçekleşen ibadet/inanç temelli hak ihlalleri ile ilgili sendika ve işveren temsilcileri ile yapacağı görüşmelerden üçüncüsünü Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği’ne gerçekleştirdi.
- 08.01.2016 tarihinde Renault çalışanı fabrikasında yaşadığı namaz engelleri ile ilgili derneğimize başvuruda bulundu.
- 19.01.2016 tarihinde Renault Bursa Otomobil Fabrikasında çalışan bir grup emekçi Mazlumder Bursa Şubesini ziyaret ederek ibadet haklarının engellendiği gerekçesi ile şikâyet dilekçesi verdi ve sözlü olarakta yaşananları anlatarak başvuruda bulundular.
- 13.01.2016 tarihinde Renault fabrikasına gelen şikâyetlerle ilgili bilgi almak amacı ile mektup yazıldı. Mektuba bir dönüş olmadı. Konu ile ilgili görüşmek üzere Renault Montaj bölümü insan kaynakları sorumlusu ile telefonda görüşülerek randevu talebimiz iletildi henüz dönüş olmadı.
- DİSK Marmara Bölge Temsilciliğinden randevu talep edildi henüz dönüş olmadı.
- 06.04.2016 tarihinde Rollmech Ototmoativ Fabrikasıdan 3 işçi iş yerinde ibadet hakkını yerine getiremedikleri şikâyeti ile derneğimize başvurmuşlardır. İlgili fabrikaya mektup yoluyla konu hakkında bilgi talebinde bulunulmuştur. Henüz cevap gelmemiştir.
Basın Açıklamasının ardından, Heykel PTT binasına geçildi. Bütün toplumsal kesimler için, vicdani baskılara ve keyfiliğe yer bırakmayacak şekilde ibadet hakkının yasal güvence altına alınması talebi ile:
“İbadet hakkının kullanılması ile ilgili fabrika ve iş yerlerinde devam eden ihlaller ve tarafımıza yapılan şikâyetler üzerine konu ile ilgili Mazlumder Bursa Şubesi olarak yapılan basın açıklaması metni ve derneğimizin yaptığı çalışmalar ekte sunulmuştur.
İbadet hakkı konusunda evrensel hukuk, uluslararası sözleşmeler ve anayasa gereği sorunun çözümü aciliyet kesbetmiştir. Konunun çözümü için gerekli çalışmaların yapılmasını saygılarımızla talep ederiz.” ifadeleri ile Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Meclis Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve TBMM’de grubu bulunan Parti Başkanlarına mektup gönderildi.
Mazlumder Bursa Şubesi
