Bilindiği üzere Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 198 9 tarihinde kabul edilen ve 2 Eylül 1990’da da yürürlüğe giren Çocuk Haklarına Dair Sözleşme vesilesiyle 20 Kasım günü Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kutlanmaktadır. Adı geçen sözleşmeyle çocuk haklarının güvence altına alınması, buna taraf olan devletler tarafından -ki Türkiye de bu sözleşmeyi imzalayarak taraf olduğunu beyan etmiştir- bu hakların yürürlüğe geçirilmesi kapsamında bazı önemli yükümlülüklere uymaları zorunluluğu hükme bağlanmış olmasına rağmen genelde Dünya özelde de Türkiye’de çocuk hakları konusunda hala çok ciddi ihlaller yaşanmaktadır. Meydana gelen bu hak ihlalleri çok önemli boyutta ve çocukların yaşamı ve gelecekleri için de tehlikeli neticeleri barındırmaktadır.
Yaşanan bu ihlaller; Sağlıklı Yaşam Hakkı, Eğitim Hakkı, Çocuk İşçiliği, Çocuk İstismarı, Yaşama Hakkı, Çocuk Askerler ve yine Çocukların Çatışma Alanlarından uzak tutulmaları gibi konularda meydana gelmektedir. Tüm bu alanlardaki ihlaller konusunda da yasal yükümlülükler bulunmasına rağmen kanunların istenilen ölçülerde yaşama geçirilmemesi ve kasıtlı ihmaller çocukların yaşamında istenmeyen problemlere neden olmaktadır.
Verilere göre dünya üzerinde eğitim hayatından uzaklaştırılmış 168 milyon civarında “çocuk işçi’’ bulunmakta, bu çocukların 85 milyonu sağlıksız ortamlarda çalışmaktadır. Yine bu çocuklar kölelik veya çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerini yerine getirmektedir. Bununla birlikte çocuk işçiliğinin en yaygın olduğu ülkeler arasında Türkiye üst sıralarda yer almaktadır.
Özellikle Kürdistan’ın çeşitli illerinden Türkiye’nin metropol şehirleriyle tarım kentlerine yaşanan mevsimlik iş göçlerindeki çocuk işçilerinin sayısı oldukça fazladır. Tarım sektöründe çalıştırılan çocukların yaşları 11’e kadar düşmektedir.
Eğitim Hakkı da Türkiye'deki çocuk hak ihlallerinin başında gelmektedir. Özellikle eğitimde fırsat eşitliği ilkesi kapsamında değerlendirildiğinde Türkiye'nin doğusu ve batısı arasındaki farkın yanı sıra Anadilde Eğitim konusunda da mevcut hak ihlalini ortadan kaldıracak bir gelişme sağlanmamış, Kürt çocukları doğar doğmaz başka bir dili öğrenmek zorunda kalmış ve yine bu dilde eğitim öğretim görmek mecburiyetinde bırakılmışlardır.
Çocuk tutuklular ve Çocuk Cezaevleri konularında da ciddi hak ihlalleri yaşanmaya devam etmektedir. Çocuk cezaevleri kendi başına problemli bir durumken bu cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri de insanlık dışı uygulamalardandır. Pozantı Cezaevinde meydana gelen hadiseler bunlardan sadece birkaçıdır ve henüz hafızalardan silinmemiş, tazeliğini korumaktadır.
Türkiye’de meydana gelen çocuk hakları ihlallerinden önemli biri de “Çocuk İstismarı”dır. Türkiye'nin, dünyada çocuk istismarı (özellikle cinsel istismar) sıralamasında üçüncü olması da düşündürücüdür. Her yıl istismara uğrayan çocuk sayısının binlerle ifade ediliyor olması meselenin vahametini göstermesi bakımından çarpıcıdır. Bu tablo, yetkili kurum ve kuruluşların bu konudaki ihmallerini de apaçık bir şekilde gözler önüne sermektedir.
Çocuk hakları ihlalleri arasında dikkat çeken önemli bir diğer husus da çocukların savaş/çatışma alanlarından uzak tutulması gerektiği konusudur. Özellikle devlet dışı yapıların taraf olduğu Cenevre Çağrısı kapsamında taraf oldukları 16 yaş altındaki çocukların savaş alanlarından uzak tutulması doğrultusunda sözleşmeye imza atan siyasi yapılar arasında PKK de bulunmaktadır. MAZLUMDER’in, PKK kadrolarına katılmış ailelerin eylemleri vesilesiyle elde ettiği verilere göre şu anda PKK/HPG’nin kamplarında veya saflarında yaşları 16’nın altında basına yansıdığı kadarıyla 30’a yakın çocuk bulunmaktadır. Daha önce içinde MAZLUMDER’in de bulunduğu sivil toplum kuruluşlarınca PKK/HPG’ye çağrıda bulunulmuş ve örgütün çocukların ailelerine gönderilmesi doğrultusunda adı geçen sözleşme uyarınca sorumluluklarını yerine getirilmesine davet edilmişti ancak henüz istenilen güçlü bir cevap verilmiş değildir.
MAZLUMDER olarak; 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü vesilesiyle çocuk haklarında yaşanan tüm bu ihlallerin ortadan kaldırılması noktasında yetkilileri ve sorumluları çocukları daha yaşanabilir bir dünya kurma ve gelecekte huzurlu bir yaşam için gerekli tedbirlerin alınması ve olumsuzlukların ortadan kalkması için gerekli çabayı göstermelerini istiyor gerek devletin gerekse de devlet dışı yapıların taraf oldukları anlaşma ve sözleşmelere Allah'ın şahitliğinde uymaya davet ediyoruz.
Çocuklarımız daha yaşanılır bir dünya ve daha güzel bir geleceği hak ediyorlar. Bu dünyayı birlikte inşa edebiliriz. (20 Kasım 2014).
MAZLUMDER Diyarbekir Şubesi
