AKDAV (Aksa Eğitim ve Dayanışma Vakfı), AKV (Araştırma Kültür Vakfı), ASDER (Adaleti Savunanlar Derneği), İHH (İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı), MAZLUMDER (İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği), ÖZGÜRDER(Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği), TÜKETİCİLER BİRLİĞİ´nin ortak düzenlediği basın açıklaması metnini MAZLUMDER İstanbul Şube Başkanı Ramazan Beyhan okudu.
İNSANLIĞIN YÜZKARASI: "GUANTANAMO"
İŞKENCEYE ORTAK OLMAYIN!
Guantanamo, Küba adasının doğu kısmında yer alan ABD Askeri Üssünde, ilk olarak 11 Ocak 2002 tarihinde başta Afganistan olmak üzere farklı ülkelerden esir alınan, daha çok Taliban ve El Kaide üyesi olduğu iddiasıyla tutuklanan kişilerin getirildiği, askeri hapishanedir. En önemli özelliği, Ulusal veya uluslararası hiçbir hukuk kuralının geçerli olmaması; tutukluların "esir" bile sayılmaması. Çünkü, ABD hükümeti, Guantanamo´da tutulanları, 3. Cenevre Antlaşması´na göre "savaş suçlusu" ya da ABD hukuk sistemine göre "suçlu" olarak kabul etmemektedir. Tutukluları, yargılamak için mahkeme önüne çıkarmadan, her türlü işkence ve kötü muameleyi, hukuksuzluğu uygulayabilmek amacıyla, kendi uydurduğu "yasadışı savaşçı" kavramı ile en temel insan haklarını hiçe saymaktadır.
38 farklı ülkenin vatandaşının tutulduğu tahmin edilen Guantanamo´da uygulanan işkenceler nedeniyle çok sayıda tutuklu dayanamayarak intihar girişiminde bulunmuştur. Farklı tarihlerde bazı tutuklular kamptaki hücrelerinde ölü bulunmuştur. Kamp görevlilerinin insanlıkdışı muameleleri ve yaptıkları işkencelere ek olarak, tutukluların dini inançlarıyla dalga geçmeleri, ağır hakaretlerde bulunmaları, kutsal kitabı tutukluların gözü önünde tuvalete atmaları basına da genişçe yansımıştır.
Fidel Castro´nun "Küba´nın kalbindeki hançer" dediği Guantanamo´da insanlıkdışı ve işkence koşullarına ilişkin olarak Birleşmiş Milletler ve Avrupa Parlamentosu´nda insan hakları skandalı olarak nitelendirilmesine rağmen, devletler düzeyinde ABD´ye ciddi ve etkili sayılabilecek bir tepki gösterilememiştir. Tüm bunların yanında Türkiye ve 14 Avrupa ülkesi, CIA tarafından Guantanamo işkence kampına tutukluların taşınmasına, işbirliği yaparak yardım ve imkân sağlamış ya da bu faaliyetlere sessiz kalmışlardır. Guantanamo´ya yapılan sevkiyatlarda İncirlik´in merkez üs gibi kullanılması, bu uçuşlarda esirlerin %86´sının (628 kişinin) Guantanamo´ya taşınmasında Türkiye´nin kullanılmış olması ülkemiz adına büyük bir ayıptır. CIA´in işkence uçuşlarına imkan veren devlet yöneticileri ve yetkililer, taraf oldukları işkenceyi yasaklayan uluslararası Sözleşmelere göre işkence suçuna ortak olmuşlardır.
Türkiye´nin Guantanamo´da tutulan başta Murat Kurnaz olmak üzere kendi vatandaşlarının serbest bırakılması için "hiçbir çaba sarfetmemesi"nden öteye, serbest bırakılanların ifadelerinde belirttiği, Türk yetkililerinin Guantanamo´da kendi vatandaşlarının sorgulanmasına katılması insanlık adına utanç vericidir.
ABD, Guantanamo´ da tuttuğu insanları, en kısa sürede bağımsız sivil mahkeme çıkarıp yargılamalı ya da serbest bırakılmalıdır. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği başta olmak üzere devletlerin de, ikiyüzlülükle Guantanamo günahına ortak olmak yerine:
- CIA işkencesine işbirliği yapan sorumlular hakkında soruşturma yaparak hesap sormalı, işkenceye dolaylı olarak ortak olan görevliler hakkında cezai işlemler yapmalı,
- Guantanamo ve dünyanın başka yerlerindeki benzer uygulamalar yapılan gizli gözaltı merkezlerinin kapatılmasını talep etmeli,
- Yeni kaçırma ve işkence olaylarının önüne geçecek tedbirleri almalı,
- Serbest bırakılanlar için koruma ve rehabilitasyon programları uygulamaları gereklidir.
Bu bağlamda Guantanamo hukuksuzluğunun yaşadığımız ülkeye yansıyan yüzüyle ilgili olarak da şunları vurgulamayı gerekli görüyoruz: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için başka devletler ve kuruluşlar çaba sarf ederken, Türkiyeli yetkililerin kendi vatandaşları için takındığı umursamaz tutum "bürokratik-despotik" devlet anlayışının tipik bir yansımasıdır. Bu sorumsuz ve gayrı insani tutumun acilen terk edilmesini; Guantanamo´ya yapılan transferlerde Türkiye hava sahasının ve imkanlarının kullanılmasına izin veren yetkililer hakkında ise vakit kaybedilmeksizin soruşturma açılmasını talep ediyoruz.
İMZA VEREN KURUMLAR: AKDAV (Aksa Eğitim ve Dayanışma Vakfı), AKV (Araştırma Kültür Vakfı), ASDER (Adaleti Savunanlar Derneği), İHH (İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı), MAZLUMDER (İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği), ÖZGÜRDER(Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği), TÜKETİCİLER BİRLİĞİ
