İstanbul 2. İdare Mahkemesinin dernek toplantılarında izin gerekmediğine ilişkin kararı ile Danıştay'ın onama kararı aşağıdadır.
T.C.
İSTANBUL
2.İDARE MAHKEMESİ
ESAS NO : 2001/1296
KARAR NO : 2001/1806
DAVACI : İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği
İstanbul Şubesi (Mazlumder)
VEKİLİ : Av. İ.Şadi Çarsancaklı, Av. Mustafa Ercan
DAVALI : İstanbul Valiliği
DAVANIN ÖZETİ : Davacı dernek, 21.07.2001 tarihinde gerçekleştirmek istediği ?Demokrasilerde Parti Kapatma Ve Siyasi Haklar? konulu toplantı ile ilgili bildirimi üzerine tesis edilen 2911 sayılı kanunun 9. ve 10. madde kapsamında başvurulması halinde istemin değerlendirilebileceği yolundaki 17.07.2001 gün ve 6193 sayılı işlemin yaptıkları faaliyetin 2911 sayılı kanunun 4.maddesi kapsamında kalması nedeniyle, taleplerinin izin kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini, kapalı yerde toplantı düzenlenmesi konusunda herhangi bir kısıtlamanın bulunmadığını, ayrıca konu ile ilgili açılan kamu davalarının beraatle sonuçlandığını öne sürerek iptalini istemektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı derneğin panelle ilgili başvurusunun tüzük hükümlerine uygun olmadığı, 2911 sayılı kanunun 9. ve 10. maddeleri uyarınca derneklerin yapmak istedikleri toplantı ile ilgili olarak bildirimde bulunma zorunluluğun bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul 2.İdare Mahkemesince işin gereği görüşüldü;
Dava davacı dernek tarafından 21.07.2001 tarihinde gerçekleştirmek istediği ?Demokrasilerde Parti Kapatma Ve Siyasi Haklar? konulu toplantı ile ilgili bildirimi üzerine tesis edilen 2911 sayılı kanunun 9. ve 10. madde kapsamında başvurması halinde istemin değerlendirilebileceği yolundaki 17.07.2001 gün ve 6193 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2911 sayılı kanunun,1.maddesinde ?toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil,şart ve usuller ile gerçek ve tüzelkişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yerini,zamanını,usul ve şartlarını ,düzenleme kurulunun görev ve sorumluluklarını,yetkili merciin yasaklama ve erteleme hallerini güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri ile yasakları ve ceza hükümlerini düzenler denilmek suretiyle kanunun yürürlüğe konuluş amacına işaret edilmiş,9.maddesinde; ?Bu kanuna göre,yapılacak toplantılar,medeni hakları kullanma ehliyetine sahip ve 21 yaşını doldurmuş en az yedi kişiden oluşan bir düzenleme kurulu tarafından düzenlenir.Bu kurul kendi aralarında birini başkan seçer.
Düzenleme kurulu başkan ve üyelerinin toplantının yapılacağı yerde sürekli ikametgahlarının bulunması ve bunların belgelendirilmesi zorunludur. Ayrıca bu kişilerin, haklarında soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi izne bağlı kimselerden olmaması veya yasama veya diplomatik dokunulmazlıklarının bulunmaması gereklidir. Yolundaki kurala yer verilerek, toplantı düzenleme kuruluna dair esaslar belirlenmiş,10.maddesinde de ?Toplantı yapılabilmesi için, toplantının yapılmasından en az yetmişiki saat önce ve çalışma saatleri içinde, düzenleme kurulunun tamamının imzalayacakları bir bildirim, toplantının yapılacağın yerin bağlı bulunduğu valilik veya kaymakamlığa verilir.
Bu bildirimde;
a)Toplantının amacı,
b)Toplantının yapılacağı yer, gün, başlayış ve bitiş saatleri,
c)Düzenleme kurulunun başkan ve üyelerinin açık kimlikleri, meslekleri, ikametgahları ve varsa çalışma yerleri,
Belirtilir ve bildirime yönetmelikte gösterilecek belgeler eklenir.
Bu bildirim karşılığında gün ve saati gösteren alındı belgesi verilmesi zorunludur.
Bu bildirim valilik veya kaymakamlıkça kabul edilmez veya karşılığında alındı belgesi verilmez ise keyfiyet bir tutanakla tespit edilir. Bu halde noter vasıtasıyla ihbar yapılır. İhbar saati bildirimin verilme saati sayılır.
Aynı yerde, aynı gün toplantı yapmak üzere ayrı ayrı düzenleme kuruluna bildirim verilmişse ilk verilen bildirim geçerlidir. Diğerlerine durum hemen yazılı olarak bildirilir.? yolundaki esaslara yer verilip, bildirimde bulunulmasına dair ilkeler, kurallara bağlanmış, 4. maddesinin a fıkrasında ise; siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, vakıfların, derneklerin, ticari ortaklıkların ve diğer tüzelkişilerin özel kanunlarına ve kendi tüzüklerine göre yapacakları kapalı yer toplantıların bu kanun hükümlerine tabi olmadığı hükmü öngörülmüş bulunmaktadır.
Belirtilen hükümlerin incelenmesinden, kanun kapsamında kalan ve gösterilerin yapılabilmesi için toplantı şekil ve şartlarına uygun olarak düzenleme kurulunun oluşturulması, toplantı yer ve zamanın ve düzenleme kurulu üyelerinin kimliklerinin valilik ya da kaymakamlığa bildirilmesi ve bildirimin ilgili makamlarca uygun bulunması, ayrıca, belirli unvan ve görevlerde bulunan bir veya iki hükümet komiserinin toplantıda görevlendirilmesi zorunlu olmakla birlikte, siyasi partilerin, ?? derneklerin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere kendi tüzüklerine göre yapacakları kapalı yer toplantılarının bu kanun kapsamına dahil olmadığı, 4.maddede belirtilen istisnai kurumlardan biri olan derneklerin, tüzüklerinde belirledikleri amaçlarını gerçekleştirmek üzere faaliyette bulunup, kapalı yer toplantıları düzenleyebilecekleri, 2911 sayılı kanuna tabi olmamaları nedeniyle, kapalı yer toplantıları için önceden izin almak gibi bir yola başvurmalarına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı derneğin 21 Temmuz 2001 tarihinde, İstanbul Bayrampaşa Kültür Merkezinde 19.00- 22.00 saatleri arasında, ?Demokrasilerde Parti kapatma Siyasal Haklar? konulu bir panel düzenleneceğinden bu panele çeşitli siyasi parti temsilcilerinden panelist olarak katılımda bulunulacağından bahisle 17.7.2001 tarihinde İstanbul Valiliği başvuruda bulunularak gerekli tedbirlerin alınmasının istenildiği, davalı idare tarafından, toplantı ile ilgili olarak 2911 sayılı kanunun 9. ve 10.madde kapsamlarında gösterilen şartlara uygun bir başvuruda bulunulması halinde müracaatın değerlendirileceği yolunda işlem tesis edildiği,anılan dernek tarafından izin prosedürüne tabi olmadıkları iddiasıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, kendi tüzüğünde belirlenen amaca uygun olarak, Bayrampaşa Kültür Merkezinde kapalı yer toplantısı düzenleyen derneğin bu faaliyetinin, yukarda sözü edilen 2911 sayılı kanunun istisnası kapsamında bir faaliyet olduğunun açık bulunması karşısında, toplantıya siyasi parti temsilcilerinin katılması nedeniyle güvenlik tedbirlerinin alınması yolundaki bildirimi üzerine 2911 sayılı kanuna uygun olarak toplantı düzenine uyulmasının ve toplantıya dair bildirimde bulunulmasının istenilmesi yolunda tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü gösterilen 16.480.000,-TL.yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari ücret tarifesi uyarınca 140.000.000,-liralık ücretinin davalı idareden alınarak davacı derneğe verilmesine, artan posta giderinin istemi halinde davacıya iadesine 28.12.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
BAŞKAN OĞUZ ÖZKAN 26359
ÜYE MUSA ALBAYRAK 32693
ÜYE SADETTİN YAMAN 33582
mühür-imza
T.C.
DANIŞTAY
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2002/1966
Karar No : 2005/5788
Temyiz Eden (Davalı) : İstanbul Valiliği
Karşı Taraf (Davacı) : İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği
İstanbul Şubesi (Mazlumder)
Vekili : Av. Mustafa Ercan
İstemin Özeti : Davacı derneğin 21.7. 2001 tarihinde Bayrampaşa Belediyesi Kültür Merkezi toplantı salonunda gerçekleştirmek istediği ?Demokrasilerde Parti Kapatma ve Siyasal Haklar? konulu panelle ilgili olarak valiliğe yaptığı bildirim üzerine, davalı idarece 2911 sayılı kanunun 9. ve 10. maddelerine göre başvurulması halinde değerlendirilmeye alınacağı yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; İstanbul 2. İdare Mahkemesince davacı derneğin kendi tüzüğünde belirtilen amaca uygun olarak düzenleyeceği kapalı yer toplantısının 2911 sayılı Kanunun istisnası kapsamında bir faaliyet olduğu, toplantıya siyasi parti temsilcilerinin katılması nedeniyle güvenlik tedbirlerinin alınması yolundaki bildirim üzerine 2911 sayılı Kanuna göre işlem tesis edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen 28.11.2001 tarih ve E:2001/1296, K:2001/1806 sayılı kararın temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yerinde olmadığı ileri sürülen temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
D.Tetkik Hakimi : Yunus Çetin
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : Mehmet Karaoğlu
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai karalarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu?nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelen karar, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz isteminin reddi ile İstanbul 2. İdare Mahkemesi?nin 28.12.2001 tarih ve E: 2001/1296, k:2001/1806 sayılı kararının ONANMASINA 7.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan V. Mehmet ÜNLÜÇAY
Üye Ahmet BAŞPINAR
Üye Kırdar ÖZSOYLU
Üye Cem ERBÜK
Üye Nüket YOKLAMACIOĞLU
HPK/25.10.2005 mühür-imza
