Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN'de toplanan bilim adamları tezahüratlar eşliğinde cihazı harekete geçirirken, proton hüzmeleri tünelin üçte birlik bölümüne başarıyla gönderildi. Deneyin amacı, dünyanın oluşumu konusunda ortaya atılan "Büyük Patlama" tezine dayanıyor. Patlama ortamını yeniden oluşturmayı hedefleyen bilim adamları, çarpışmadan doğacak enkazı inceleyerek, evrende bugüne dek sır kaldığı iddia edilen bazı konuları aydınlatmaya çalışacak. 'Büyük Patlama'nın dünyanın dengesini değiştirebileceğini savunan bilim adamları ise deneye karşı çıkıyor.
Bilim adamları, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC)'nin devreye sokulmasının, 'ıslak bir ipliği uzun bir iğne deliğinden geçirmeye çalışmak' kadar sorunlu olarak tanımladı. Gönderilen ilk proton hüzmesinin çemberi tamamlayıncaya kadar yoluna devam ettiğinin görülmesi araştırmacılar tarafından sevinçle karşılandı. Bu işlem tamamlandıktan sonra tünele zıt yönde ikinci bir proton ışını gönderildi. Protonlar, 27 kilometrelik tüneli başarı ile geçti. Bilgisayar ekranlarında parlayan iki beyaz nokta ile proton demetinin, tünelin sonuna ulaştığı anlaşıldı.
Birkaç hafta içinde, protonlar ışık hızına yaklaştığında, çarpıştırıcının içindeki süper iletken mıknatıslar, proton ışınlarını muazzam bir hızla birbiriyle çarpıştıracak. California Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gökhan Ünel, hızlandırıcıda bulunan iki ayrı proton demetinin birinin saat yönünde, diğerinin de ters yönde döndüğünü belirterek, "Dün CERN'de saat yönünde dönen proton demetini daha az enerji ve daha az proton sayısıyla başarıyla attırdık. Protonların geçerken dedektörün içinde bıraktığı izleri gördük ve bu bizi çok heyecanlandırdı." dedi. Bugünkü aşamayla hemen sonuca ulaşmanın beklenemeyeceğini vurgulayan Ünel, deneyle ilgili beklentilerini şöyle anlattı: "Düşük enerjide yani 1 TeV (trilyon elektron volt) seviyesinde başlatılan çarpıştırmaların ekim ayı içinde 5 TeV seviyesine çıkması hedefleniyor. 5+5 TeV yani kademeli olarak 10 TeV seviyesine ulaşıncaya dek veri toplayacağız. Ondan sonra istediğimiz enerjiye ulaşmak için çalışmalara yeniden başlayacağız."
CERN'deki deney öncesinde bazı fizikçiler projeye karşı
çıkmıştı. Çarpıştırıcının kontrolden çıkması halinde meydana
gelebilecek küçük kara deliklerin insanlığın sonu olacağı iddia
edilmişti. CERN, bu iddialara ortamın güvenli olduğu cevabını vermişti.
Cenevre, Cihan
