Renault Bursa Otomobil Fabrikasında çalışan bir grup emekçi Mazlumder Bursa Şubesini ziyaret ederek ibadet haklarının engellendiği gerekçesi ile şikâyet dilekçesi verdi ve sözlü olarakta yaşananları anlatarak başvuruda bulundu.
Dernek şubesinde 19 Ocakta gerçekleşen ziyarette, Bursa Şube Başkanı Av. Şakir Çalışkan, yönetim kurulu üyeleri, Yusuf Bedir, Samet Solakoğlu, Saim Utku, Ömer Kahraman ve Abdurrahman Adıyan’da hazır bulundular.
Fabrikalarında mescit bulunduğunu ancak, fabrika sahasının büyük olması sebebi ile mescide uzak olan departmanlarda görev almaları dolayısıyla mescide çalışma saatleri içerisinde ulaşmanın mümkün olmadığını belirten çalışanlar, gerek Cuma namazı gerekse vakit namazları konusunda yaşadıkları sıkıntıları anlattılar. Yemek veya çay molası saatlerinde namaz ibadetlerini kendi imkânları ile yerine getirmeye çalıştıklarını ancak farz olan vakitlerin çalışma saatlerine denk gelen zamanlarda buna imkân bulamdıklarını dile getirdiler. Ayrıca temel hakları olmasına rağmen namazlarını kılmaları durumunda haklarında tutanak tutulduğunu, ücret kesim cezası aldıklarını tekrarlanması durumunda işten çıkarılma ile tehdit edildiklerini ve namaz kılanların fişlenerek sözlü veya fiili olarak engellerin çıkarıldığını söylediler.
Yaşanan sorunları dinleyen Av. Şakir Çalışkan, konu ile ilgili çalışanların mağduriyetine yol açma ihtimali üzerine adları saklı tutularak ilgili fabrikalara gerektiğinde yapılacak raporlama ve adli tahkikat işlemleri esas olmak üzere mektup yolu ile resmi surette bilgi istendiği ve gelecek cevaplara göre konunun takipçisi olduklarını belirtti. Ayrıca Mazlumderden bir temsilci olarak İl İnsan Hakları Kurulunda görev aldığını, konuyu buraya da taşıdığını ve taşımaya devam edeceğini dile getirdi.
Mazlumder olarak, daha çok özel sektör olmak üzere, fabrika ve iş yerlerinde gerçekleşen ibadet/inanç temelli hak ihlallerinin ortadan kalkması için bir mücadele verildiği, Bursa Şubesi olarakta bu sorunlarla ilgili sendika ve işveren temsilcileri ile görüşülerek sürdürülen çalışmalardan bahsetti. Yaşanan bu sorunların sebeplerinden biri olarak, özel sektör sözleşme serbestîsi ve yasalarda ibadet hakkının yer almasına rağmen özel sektörü açıkça mecbur kılmayan kanun boşluğuna vurgu yaptı.
İbadet hakları engellenen emekçiler, Renault’un Fransa’da ve bazı ülkelerde bulunan fabrikalarında ibadetlerin yerine getirilmesi ile ilgili bazı düznlemelerin olduğuna dair örnekler verdiler. Ayrıca Bosch’un Bursa’da bulunan fabrikasında çalışanlarına ibadet etmeleri için ücretlerine yansıtılması esas olmak üzere vakit ayırabilecekleri bazı olumlu düzenlemelerin de yapıldığından bahsettiler. Namaz kılmaları sebebi ile işten çıkarılacak dahi olsalar bu emri yerine getirme konusunda asla imtina etmeyeceklerini vurguladılar.
Yusuf Bedir görev aldığı İşkur’da konu ile ilgili gelen şikâyetlerle ilgili kanunda yeterli düzenlemenin olmaması sebebi ile bir şey yapılamadığını ve yaşanan haksızlıkların giderilemediğini ifade etti. Şakir Çalışkan, çalışanların bu temel insani hakkından mahrum kalarak ekmekleri ile inançları arasında tercihe zorlandıklarından bahsetti. İl İnsan Hakları Kurulunda görev aldığı zamanlarda benzer ihlallerle ilgili bazı işverenlerle görüştüklerini, çarpıcı bir örnek olarakta, bir işverenin; işçinin iş yerinde bulunduğu süreyi satın aldığını söyleyerek adeta o sürede sadece kendisine kulluk edebileceği gibi bir çarpık anlayışa şahit olunabildiğini hatırlattı. Temel insan haklarından olan ibadet hakkı ile ilgili dayanışma ve mücadelenin önemine vurgu yapıldı.
Mazlumder Bursa Şubesi
